Thép tấm gân (còn gọi là thép tấm nhám hoặc thép tấm chống trượt trong giao dịch) là thép tấm có hoa văn nổi trên một mặt, thường dùng cho sàn thao tác, bậc thang, lối đi, nắp che và sàn xe. Gân nổi hỗ trợ độ bám bề mặt, nhưng không bảo đảm chống trượt trong mọi điều kiện; hiệu quả còn phụ thuộc nước, dầu, bụi, hướng đi, hướng gân, giày sử dụng và cách lắp đặt.
Quy cách đang có
| Thuộc tính | Lựa chọn | Cần khóa trước khi đặt |
|---|---|---|
| Khổ tấm | 1000×2000; 1220×2500; 1250×2500; 1500×6000; 2000×6000 mm | Dung sai khổ, hướng gân, phương án cắt và bốc dỡ |
| Độ dày nền | 2–12 mm | Xác nhận đây là độ dày nền hay tổng chiều cao gồm gân |
| Mẫu gân | Theo lô hàng hoặc nhà sản xuất | Hình dạng, bước gân, chiều cao gân và hướng gân |
| Mác thép | Theo PO và chứng từ | Không suy ra mác thép chỉ từ tên thương mại |
Phạm vi sản phẩm: trang này giới thiệu các lựa chọn độ dày nền 2–12 mm. Độ dày 14 mm có thể xuất hiện trong catalogue thị trường khác nhưng chưa phải biến thể đang hiển thị ở đây. Các mác SS400, A36, Q235 được một số nhà cung cấp nhắc đến là lựa chọn theo nguồn hàng; không mặc định sản phẩm này có đủ các mác đó hoặc các mác tương đương. Muốn xác nhận cần xem báo giá, tiêu chuẩn áp dụng và chứng từ lô.
Độ dày nền và chiều cao gân
Trong nhiều tài liệu thương mại, độ dày ghi trên sản phẩm là độ dày nền tấm, không bao gồm phần gân nổi. Cách ghi có thể khác giữa nhà máy, nên PO cần nêu rõ độ dày nền danh nghĩa, chiều cao gân nếu bắt buộc, điểm đo, dụng cụ đo và dung sai áp dụng.
Tiêu chuẩn tham chiếu: ASTM A786/A786M-15(2025) quy định về thép tấm sàn cán nóng có hoa văn nổi, dùng để đối chiếu yêu cầu vật liệu, mặt gân và đặt hàng khi hồ sơ dự án chỉ định. Việc dẫn ASTM không đồng nghĩa các tấm đang giới thiệu đã được kiểm nghiệm hoặc chứng nhận theo tiêu chuẩn này. Cần xác nhận mác thép, tiêu chuẩn áp dụng, dung sai và hồ sơ đúng lô trước khi mua.
Khối lượng lý thuyết và cách hiệu chỉnh
kg/tấm nền = độ dày nền (mm) × rộng (m) × dài (m) × 7,85.
Phần gân làm khối lượng thực tế tăng lên. Một số bảng thị trường cộng thêm một hệ số theo diện tích, nhưng không nên áp dụng một hệ số cố định cho mọi mẫu gân. Cách an toàn hơn là:
- Tính barem nền phẳng để có mốc so sánh.
- Lấy khối lượng catalogue, MTC hoặc phiếu cân của đúng lô.
- Tính hệ số gân = khối lượng thực tế ÷ khối lượng nền phẳng.
- Chỉ dùng hệ số đó cho cùng mẫu gân, cùng nhà sản xuất và cùng dải quy cách đã xác nhận.
Ví dụ đối chiếu barem: tấm dày nền 4 mm, khổ 1.500 × 6.000 mm có nền phẳng 4 × 1,5 × 6 × 7,85 = 282,6 kg/tấm. Một bảng barem thương mại ghi tấm gân cùng kích thước khoảng 309,60 kg/tấm: chênh 27 kg trên diện tích 9 m², tương đương 3 kg/m². Với 8 tấm, nền phẳng là 2.260,8 kg, còn theo barem có gân của bảng này là 2.476,8 kg, chênh 216 kg. Khoản cộng 3 kg/m² chỉ là cách tính của bảng tham khảo, không phải dung sai hay hệ số chung cho mọi mẫu gân; cũng chưa phải khối lượng thực nhận của sản phẩm đang bán.
Ví dụ cần kiểm tra ở tấm gân 3 mm: tấm nền phẳng 3 mm × 1.250 × 2.500 mm có barem lý thuyết 3 × 1,25 × 2,5 × 7,85 = 73,59 kg/tấm (làm tròn hai chữ số). Một bảng giá tấm gân tham khảo lại ghi 73,44 kg/tấm cho cùng kích thước danh nghĩa. Hai số này không đủ để xác định khối lượng thành phẩm có gân hoặc kết luận lô hàng thiếu cân: cần hỏi nhà cung cấp đã tính theo độ dày nền thực tế, barem nào, kiểu gân nào và dung sai ra sao. Không lấy barem nền phẳng làm khối lượng thanh toán của tấm gân nếu chưa được hai bên xác nhận.
Bảng quyết định chọn thép tấm gân
| Điều kiện sử dụng | Điểm phải kiểm tra | Rủi ro nếu bỏ qua |
|---|---|---|
| Sàn khô, ít bụi | Mẫu gân, độ mòn, hướng bước chân | Bề mặt bóng dần làm giảm độ bám |
| Khu vực có nước | Độ dốc, thoát nước, điểm đọng và lớp bảo vệ | Trơn cục bộ và ăn mòn |
| Khu vực có dầu/mỡ | Thu gom dầu, vệ sinh và giải pháp bề mặt bổ sung | Gân nổi vẫn có thể không đủ độ bám |
| Khu vực có bụi hoặc hạt rời | Tần suất vệ sinh và khả năng hạt che lấp gân | Hạt lăn làm giảm ma sát |
Chọn hướng gân theo lối đi
- Với lối đi một hướng, cần đánh giá hướng gân so với hướng bước chân; không mặc định xoay theo chiều dài tấm là tối ưu.
- Với bậc thang, kiểm tra mép bậc, hướng gân và thoát nước.
- Với sàn ngoài trời, cần xem xét điểm đọng nước, ăn mòn và lớp bảo vệ sau cắt/hàn.
Chọn chiều dày và nhịp kê
Độ cứng của tấm không chỉ phụ thuộc độ dày. Nhịp kê, tải phân bố, tải tập trung, điều kiện liên kết và vị trí mối hàn đều ảnh hưởng. Với sàn chịu tải, phải theo tính toán kết cấu hoặc bản vẽ được duyệt; không chọn chỉ bằng cảm giác khi bước thử lên tấm.
Mẫu yêu cầu báo giá ngắn gọn
Ví dụ: “Thép tấm gân, độ dày nền 4 mm, khổ 1500×6000 mm, 8 tấm; yêu cầu xác nhận mẫu gân, hướng gân, khối lượng thực tế, MTC, VAT và giao tại …”.
Giá theo kg hay theo tấm? Khi báo giá theo kg, yêu cầu ghi khối lượng tính tiền theo barem đã thống nhất hay cân thực tế. Khi báo giá theo tấm, cần ghi rõ quy cách, khối lượng quy đổi/tấm và số lượng tấm; không dùng riêng barem tấm phẳng để suy ra thành tiền tấm gân. Đối chiếu thêm VAT, cắt theo bản vẽ, xử lý mép, vận chuyển và chi phí hạ hàng đã gồm hay báo riêng.
Ví dụ dự toán có điều kiện, không phải báo giá hiện tại: một bảng giá tham khảo ghi ngày 17/08/2026 nêu khoảng 15.000–18.000 đồng/kg cho một số thép tấm gân. Nếu giả sử dùng đúng barem thương mại 309,60 kg/tấm của ví dụ 4 mm × 1.500 × 6.000 mm ở trên, dự toán một tấm tương ứng là 4.644.000–5.572.800 đồng trước các khoản cần xác nhận như VAT, cắt, giao và hạ hàng. Hai nguồn tham khảo không xác nhận cùng một lô hàng, nên phép nhân này chỉ minh họa cách kiểm tra chi phí; không phải giá niêm yết, giá chốt hay cam kết nguồn cung của sản phẩm trên trang.
Checklist nghiệm thu phần gân
- Đo độ dày nền tại vùng không có gân theo cách đã thống nhất.
- Đo rộng, dài, mẫu gân, bước gân và hướng gân.
- Kiểm tra gân bị dập, mòn, nứt hoặc không đồng đều.
- Quan sát cong vênh, móp, gỉ và mép cắt.
- Cân tấm hoặc đối chiếu phiếu cân với barem nền.
- Đối chiếu số lô hoặc số mẻ luyện (heat/lot), mác thép, tiêu chuẩn và chứng từ đúng lô khi hợp đồng yêu cầu; đối chiếu mẫu gân hoặc bản vẽ đã duyệt với tấm nhận. Ghi rõ khối lượng chốt theo barem hay phiếu cân và lập biên bản nếu sai khác.
Câu hỏi thường gặp
Tấm gân có nặng bằng tấm trơn cùng độ dày không?
Không nhất thiết. Tấm gân có thêm vật liệu ở phần hoa văn nổi; khối lượng phải theo dữ liệu đúng mẫu gân hoặc cân thực tế.
Gân càng cao có luôn chống trượt tốt hơn?
Không thể kết luận chung. Hình học gân, hướng đi, nước, dầu, bụi, độ mòn và loại giày đều ảnh hưởng.
Có thể dùng barem tấm trơn để thanh toán tấm gân không?
Không nên dùng riêng barem nền để chốt tiền. Ví dụ, tấm nền 2 mm khổ 1.250 × 2.500 mm tính được 2 × 1,25 × 2,5 × 7,85 ≈ 49,06 kg/tấm, trong khi bảng gân tham khảo nêu 58,44 kg/tấm. Chênh khoảng 9,38 kg/tấm; nếu đặt 20 tấm, chênh theo các trị số chưa làm tròn là khoảng 187,5 kg. Điều này không tự chứng minh thiếu cân hoặc giao sai hàng. Trước khi thanh toán, yêu cầu xác nhận mẫu gân, đơn vị tính tiền, barem nhà máy hoặc phiếu cân và điều khoản dung sai trong đơn hàng.
Tham khảo liên quan
Xem danh mục Thép tấm để đối chiếu khổ và độ dày; nếu cần bề mặt phẳng cho bản mã, bệ máy hoặc gia công cắt, xem thêm Thép tấm trơn.
Hướng dẫn chọn và tính toán
Để phân biệt đúng trường hợp nên dùng bề mặt phẳng hay hoa văn nổi, xem so sánh thép tấm trơn và thép tấm gân. Khi cần tính mốc khối lượng nền, tham khảo cách tính trọng lượng thép tấm; nếu phải cắt theo nhiều kích thước, xem cách tối ưu sơ đồ cắt thép.

