Chính sách và cung cầu

Thông báo 79 của Trung Quốc: Giấy phép xuất khẩu thép từ 2026

Đăng ngày Cập nhật

Thông báo số 79 năm 2025 của Bộ Thương mại và Tổng cục Hải quan Trung Quốc đưa một số sản phẩm thép vào diện quản lý bằng giấy phép xuất khẩu từ ngày 1/1/2026. Chính sách này làm tăng yêu cầu về hợp đồng, chứng từ chất lượng và khả năng truy xuất, nhưng không phải lệnh cấm hay hạn ngạch sản lượng được công bố.

Nguồn chính thức: Bộ Thương mại Trung Quốc (MOFCOM) – Thông báo 2025 số 79. Văn bản được ban hành ngày 9/12/2025, có hiệu lực từ 1/1/2026 và hiện vẫn được MOFCOM ghi nhận là đang có hiệu lực.

Trả lời nhanh: Doanh nghiệp xuất khẩu sản phẩm thuộc danh mục phải nộp hợp đồng xuất khẩu và giấy chứng nhận kiểm tra chất lượng do nhà sản xuất cấp để xin giấy phép. Cơ chế giúp cơ quan quản lý theo dõi dòng hàng chặt hơn; tác động tới khối lượng và giá còn phụ thuộc nhu cầu, công suất, rào cản thương mại và khả năng thích nghi của doanh nghiệp.

Tóm tắt

Thông báo 79 quy định những gì?

Nội dungQuy định
Cơ quan ban hànhBộ Thương mại và Tổng cục Hải quan Trung Quốc
Ngày ban hành9/12/2025
Hiệu lựcTừ ngày 1/1/2026
Phạm viMột số sản phẩm thép trong danh mục đính kèm; phải kiểm đúng mã hàng trong phụ lục chính thức
Hồ sơ chínhHợp đồng xuất khẩu và chứng nhận kiểm tra chất lượng của nhà sản xuất
Cơ chếQuản lý bằng giấy phép, không công bố quota khối lượng trong Thông báo 79

Văn bản chính thức không nói giấy phép được cấp để giữ giá ở một mức cụ thể hoặc loại bỏ hàng giá thấp. Vì vậy, các cách gọi như “hạn ngạch mềm”, “van điều tiết giá” hoặc “cấm xả hàng” chỉ là diễn giải thị trường và không nên trình bày như nội dung pháp lý.

Điểm thực thi quan trọng nằm ở hồ sơ và truy xuất

Thông báo 79 yêu cầu người kinh doanh ngoại thương xuất khẩu hàng thuộc danh mục phải dựa trên hợp đồng xuất khẩu và chứng nhận kiểm tra chất lượng do nhà sản xuất cấp để xin giấy phép. Cơ quan cấp phép được phân theo doanh nghiệp trung ương, địa phương cấp tỉnh và một số thành phố được ủy quyền.

Với người mua ở Việt Nam, ý nghĩa thực dụng là hồ sơ lô hàng phải liên kết được giữa nhà sản xuất → hợp đồng → mô tả hàng → chứng nhận chất lượng → giấy phép → chứng từ vận chuyển. Nếu thay đổi producer, grade, quy cách hoặc khối lượng sau khi ký, cần kiểm xem hồ sơ cấp phép có còn phù hợp hay phải điều chỉnh.

Vì sao Trung Quốc khôi phục cơ chế cấp phép?

Xuất khẩu thép Trung Quốc tăng mạnh trong giai đoạn 2023–2025 khi nhu cầu bất động sản trong nước suy yếu. Lượng hàng lớn với giá trị bình quân giảm đã làm gia tăng điều tra chống bán phá giá, thuế tự vệ và căng thẳng thương mại tại nhiều thị trường.

Cơ chế giấy phép tạo ra ba khả năng quản lý rõ hơn: xác định doanh nghiệp xuất khẩu, liên kết lô hàng với nhà sản xuất và kiểm tra hồ sơ chất lượng trước khi thông quan. Đây cũng là cách cơ quan quản lý có thêm dữ liệu để theo dõi cơ cấu sản phẩm, thị trường đến và giá trị giao dịch.

Tuy nhiên, đây là phân tích về chức năng quản lý, không phải bằng chứng rằng mục tiêu pháp lý duy nhất của Thông báo 79 là nâng giá thép xuất khẩu hay giảm sản lượng xuất khẩu.

Giấy phép có làm xuất khẩu thép Trung Quốc giảm mạnh?

Dữ liệu 6 tháng đầu năm 2026 cho thấy Trung Quốc xuất khẩu khoảng 54,874 triệu tấn thép, giảm 5,6% so với cùng kỳ. Riêng tháng 6 xuất khẩu khoảng 10,32 triệu tấn. Nguồn tổng hợp theo dữ liệu hải quan Trung Quốc: Shanghai Enterprise Going Global Service Platform – dữ liệu H1/2026.

Mức giảm này xuất hiện sau khi giấy phép có hiệu lực, nhưng không đủ để kết luận chính sách là nguyên nhân duy nhất.

  • Nền so sánh năm 2025 ở mức rất cao.
  • Nhiều quốc gia tăng thuế và điều tra phòng vệ thương mại.
  • Giá thép, cước biển và tỷ giá thay đổi theo từng tháng.
  • Nhu cầu tại các thị trường nhập khẩu không đồng đều.
  • Doanh nghiệp Trung Quốc có thể thích nghi dần với thủ tục mới.

Do đó, cách đọc thận trọng là: giấy phép có thể làm giảm dòng hàng thiếu hồ sơ, tăng chi phí tuân thủ và tạo độ trễ cho một số lô; nhưng chưa có căn cứ để nói nó sẽ chặn phần lớn lượng thép xuất khẩu hoặc bảo đảm giá quốc tế tăng.

Tác động đến từng nhóm doanh nghiệp

Nhà máy và doanh nghiệp xuất khẩu Trung Quốc

Nhà sản xuất có hệ thống chứng từ, phòng thử nghiệm và quy trình truy xuất đầy đủ sẽ thuận lợi hơn. Doanh nghiệp thương mại phụ thuộc nguồn hàng không rõ nhà máy hoặc mô tả hàng hóa thiếu chính xác có thể gặp khó khi hợp đồng, chứng nhận và khai báo hải quan không khớp.

Nhà nhập khẩu Việt Nam

Người mua cần tính thêm thời gian xử lý giấy phép vào lịch giao và khóa rõ producer, grade, tiêu chuẩn, quy cách, số lượng trong hợp đồng. Nếu nhà cung cấp chưa chứng minh được hồ sơ cấp phép phù hợp, lead time báo giá có thể không phản ánh lead time thực tế tới cảng hoặc kho Việt Nam.

Vì vậy nên so delivered/landed cost có tính compliance lead time thay vì chỉ so FOB hoặc CFR headline. Khung tính chi phí có tại cách tính landed cost thép nhập khẩu.

Nhà sản xuất thép tại Việt Nam

Áp lực cạnh tranh từ hàng Trung Quốc có thể bớt thất thường ở một số phân khúc, nhưng không biến mất. Hàng được cấp phép vẫn có thể xuất khẩu với khối lượng lớn nếu giá cạnh tranh và hồ sơ đầy đủ. Doanh nghiệp Việt Nam chỉ hưởng lợi bền vững khi kiểm soát chi phí, chất lượng, product mix và tiến độ giao hàng tốt hơn.

Tác động đến giá thép Việt Nam

Thông báo 79 chỉ là một trong nhiều biến số. Giá thép Việt Nam còn chịu ảnh hưởng của quặng sắt, than luyện cốc, HRC khu vực, tỷ giá, tồn kho, nhu cầu xây dựng, thuế phòng vệ và chi phí vận chuyển. Khung tổng hợp xem tại 7 yếu tố ảnh hưởng giá thép Việt Nam.

Kịch bảnTác động có thể xảy raĐiểm cần kiểm tra
Giấy phép làm giao hàng chậmGiá chào nhập khẩu có thể tăng ngắn hạnThời gian xin phép và tồn kho tại Việt Nam
Doanh nghiệp thích nghi nhanhDòng hàng ổn định lại, tác động giá giảm dầnKhối lượng xuất khẩu theo tháng
Thuế phòng vệ tiếp tục tăngHàng Trung Quốc chuyển sang thị trường khácĐiểm đến và mức giá xuất khẩu
Nhu cầu Trung Quốc phục hồiGiảm lượng thép cần xuất khẩuBất động sản, hạ tầng và sản xuất công nghiệp

Vì vậy, không nên mua tích trữ chỉ dựa trên tin giấy phép. Quyết định mua cần bám kế hoạch sử dụng, báo giá còn hiệu lực, tồn kho và khả năng giao của nguồn cung cụ thể.

Mối liên hệ với chính sách chống “cạnh tranh tiêu cực”

Trung Quốc đồng thời kiểm soát công suất, yêu cầu ngành giảm cạnh tranh phá giá và thúc đẩy sản phẩm chất lượng cao. Giấy phép xuất khẩu phù hợp với xu hướng quản lý chặt hơn, nhưng không nên gộp mọi chính sách thành một kế hoạch duy nhất nhằm nâng giá thép.

Phân tích riêng về điều chỉnh công suất và chống cạnh tranh tiêu cực được trình bày tại bài chính sách chống cạnh tranh tiêu cực của Trung Quốc.

Kinh nghiệm rút ra khi đọc Thông báo 79 và dự báo tác động

Giá trị lớn nhất của Thông báo 79 không nằm ở headline “Trung Quốc siết xuất khẩu”, mà ở việc nó tạo thêm một lớp compliance có thể đo bằng tỷ lệ lô cần giấy phép, thời gian xử lý, tỷ lệ hồ sơ sửa đổi, lead time giao hàng và khối lượng xuất khẩu thực tế.

1. Đọc phụ lục mã hàng trước khi đọc headline

Không phải cứ là “thép Trung Quốc” thì đều chịu cùng cơ chế. Với giao dịch thực tế, bước đầu tiên là kiểm đúng mã HS/mô tả trong phụ lục chính thức. Nếu mã hàng nằm ngoài phạm vi, toàn bộ phân tích về giấy phép có thể không áp dụng.

2. Compliance lead time mới là biến gần procurement nhất

Nếu thủ tục giấy phép chỉ thêm ít thời gian và exporter đã có quy trình ổn định, tác động lên landed cost có thể nhỏ. Nếu hồ sơ phải sửa nhiều lần hoặc producer/exporter không đồng bộ chứng từ, chi phí vốn và rủi ro trễ giao mới tăng rõ. Vì vậy nên đo số ngày thực tế chứ không suy từ tên chính sách.

3. Xuất khẩu giảm sau chính sách không đồng nghĩa chính sách gây ra toàn bộ mức giảm

H1/2026 giảm 5,6% YoY là dữ kiện, nhưng nguyên nhân có thể gồm base effect, trade defense, demand tại thị trường nhập khẩu và giá/cước. Cần so theo tháng, theo sản phẩm và điểm đến trước khi gán quan hệ nhân quả.

4. Theo dõi exporter adaptation thay vì giả định tác động giữ nguyên

Một policy shock thường có tác động lớn hơn trong giai đoạn đầu rồi giảm khi doanh nghiệp quen quy trình. Nếu thời gian cấp phép, tỷ lệ hồ sơ bị trả và lead time dần bình thường hóa, premium do compliance có thể thu hẹp dù văn bản vẫn còn hiệu lực.

5. Tác động giá phải đi qua affected supply share

Đối với Việt Nam, cần hỏi bao nhiêu phần nguồn cung của đúng sản phẩm đang phụ thuộc Trung Quốc và bao nhiêu phần có thể thay bằng nguồn nội địa hoặc thị trường khác. Nếu nguồn thay thế dồi dào, tác động giá từ compliance delay có thể nhỏ hơn nhiều headline.

6. Trade defense có thể mạnh hơn giấy phép trong một số phân khúc

Với HRC, thép hình hoặc các sản phẩm đang chịu AD/CVD/chống lẩn tránh, thay đổi landed cost do biện pháp phòng vệ có thể lớn hơn chi phí giấy phép. Vì vậy không nên tách Thông báo 79 khỏi ma trận thuế/PVTM của đúng sản phẩm.

7. Người mua nên biến chính sách thành supplier-risk score

Một supplier có producer rõ, giấy phép ổn định, chứng nhận chất lượng đồng nhất và lịch sử giao đúng hẹn có rủi ro thấp hơn trader không khóa được nguồn nhà máy. Đây là cách biến một chính sách vĩ mô thành tiêu chí sourcing có thể hành động.

Checklist nhập khẩu thép từ Trung Quốc

  1. Xác định mã HS/mô tả có thuộc danh mục quản lý giấy phép hay không.
  2. Ghi đúng nhà sản xuất, mác, tiêu chuẩn, quy cách và số lượng trong hợp đồng.
  3. Yêu cầu bản sao giấy phép và chứng nhận chất lượng liên quan đến lô.
  4. Khóa thời hạn giao có tính đến thời gian xử lý giấy phép.
  5. Thống nhất trách nhiệm khi hồ sơ bị từ chối hoặc phải sửa.
  6. Kiểm tra thuế chống bán phá giá, tự vệ/chống lẩn tránh và quy định xuất xứ tại Việt Nam.
  7. Đối chiếu giấy phép, vận đơn, invoice, packing list và chứng chỉ trước thanh toán.
  8. So compliance-adjusted lead time giữa các supplier, không chỉ so giá.

Các nhận định không nên dùng như dữ kiện

  • “Thông báo 79 là hạn ngạch xuất khẩu trá hình”.
  • “Trung Quốc sẽ không còn bán thép giá thấp”.
  • “Giá thép Việt Nam chắc chắn tăng vì giấy phép”.
  • “Xuất khẩu Trung Quốc giảm hoàn toàn do chính sách mới”.
  • “Mọi lô hàng đều cần xin giấy phép riêng hoàn toàn mới”.

Các kết luận trên cần dữ liệu thực thi và quy định chi tiết theo từng trường hợp. Người mua nên dùng văn bản chính thức, mã hàng và hồ sơ lô thay vì lời chào bán hoặc nhận định thị trường.

FAQ

Thông báo 79 có hiệu lực từ ngày nào?

Từ ngày 1/1/2026.

Hồ sơ xin giấy phép gồm gì?

Văn bản chính thức yêu cầu hợp đồng xuất khẩu và giấy chứng nhận kiểm tra chất lượng do nhà sản xuất cấp. Các yêu cầu thủ tục khác thực hiện theo cơ chế cấp phép hiện hành mà Thông báo 79 dẫn chiếu.

Có bao nhiêu mã hàng bị quản lý?

Thông báo 79 dẫn tới một phụ lục chính thức liệt kê các sản phẩm thuộc diện quản lý. Khi giao dịch phải kiểm trực tiếp mã cụ thể trong phụ lục; bài này không dùng một con số tổng mã hàng làm căn cứ để kết luận sản phẩm có thuộc diện xin giấy phép hay không.

Giấy phép có phải hạn ngạch xuất khẩu không?

Không theo nội dung công bố. MOFCOM không công bố hạn ngạch khối lượng trong Thông báo 79; đây là cơ chế quản lý bằng giấy phép đối với các sản phẩm thuộc danh mục.

Doanh nghiệp Việt Nam có chắc chắn hưởng lợi không?

Không. Lợi ích phụ thuộc sản phẩm, mức cạnh tranh với hàng Trung Quốc, chi phí sản xuất, nhu cầu và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn của doanh nghiệp Việt Nam.

Kết luận

Thông báo 79 đánh dấu việc Trung Quốc quản lý xuất khẩu một số sản phẩm thép chặt hơn bằng hợp đồng, chứng từ chất lượng và giấy phép. Đây là thay đổi đáng theo dõi, nhưng không phải bằng chứng rằng xuất khẩu sẽ bị cắt mạnh hoặc giá thép sẽ tăng.

Cách đọc hữu ích nhất là theo chuỗi scope sản phẩm → hồ sơ/producer → compliance lead time → khối lượng xuất khẩu thực tế → nguồn thay thế → landed cost tại Việt Nam. Khi các lớp này cùng thay đổi, tác động lên giá và sourcing mới có cơ sở rõ hơn.

Last verified: 6/10/2026 theo Thông báo 79 đang có hiệu lực và dữ liệu xuất khẩu H1/2026.

Minh bạch nội dung

Tác giả & người kiểm duyệt

Bài viết được tách rõ vai trò chuyên môn và vai trò review để người đọc dễ kiểm chứng thông tin trước khi liên hệ báo giá.

Tác giả chuyên môn

Đạt Phạm

Phụ trách nội dung kỹ thuật về thép và vật liệu xây dựng

Các bài viết do Kỹ sư Đạt Phạm biên soạn nhằm giúp khách hàng hiểu đúng về chủng loại thép, cách đọc thông số kỹ thuật, cách đối chiếu quy cách thực tế và các yếu tố ảnh hưởng đến báo giá thép tại từng thời điểm. Thông tin giá và tồn kho cần được xác nhận trực tiếp với Đông Dương SG trước khi đặt hàng.

  • Vai trò Technical Author
  • Chủ đề Quy cách thép, mác thép, CO/CQ

Lưu ý minh bạch: Giá thép, tồn kho, quy cách và thời gian giao hàng có thể thay đổi theo thị trường. Người đọc nên liên hệ Đông Dương SG để xác nhận thông tin trước khi đặt hàng.

Bảng giá thép xây dựng Liên hệ xác nhận báo giá
☎ 0777.197.555 ☎ 028.6658.5555 💬 Zalo 24/7