Thép ray nhẹ dùng cho xe goòng, đường ray nội bộ, khai khoáng, lò gạch và thiết bị vận chuyển tải nhẹ đến vừa. Sản phẩm hiện có các mã P11, P15, P18, P22, P24 và P30, với các lựa chọn chiều dài 6 m, 8 m, 10 m và 12 m tùy từng mã.
Phạm vi mã ray: P9 và P12 cũng thuộc nhóm ray nhẹ theo cách gọi phổ biến; GB/T 11264-2025 có các cỡ danh nghĩa 9 và 12 kg/m, nhưng trang này hiện không giới thiệu biến thể P9 hoặc P12. P30 là tên quy cách danh nghĩa, còn tiết diện P30 trong bảng có khối lượng lý thuyết 30,10 kg/m; vì thế không nên hiểu “ray nhẹ tối đa 30 kg/m” là giới hạn tuyệt đối của mọi tiết diện.
Quy cách thép ray nhẹ tham chiếu
| Mã | Cao ray | Rộng đáy | Rộng đầu | Dày bụng | Khối lượng | Tiêu chuẩn cần xác nhận |
|---|---|---|---|---|---|---|
| P11 | 80,5 mm | 66 mm | 32 mm | 7 mm | Khoảng 11,2 kg/m | Theo catalogue và chứng chỉ nhà máy; không mặc định là GB/T 11264 |
| P15 | 79,37 mm | 79,37 mm | 42,86 mm | 8,33 mm | 15,20 kg/m | GB/T 11264 |
| P18 | 90 mm | 80 mm | 40 mm | 10 mm | 18,06 kg/m | GB/T 11264 |
| P22 | 93,66 mm | 93,66 mm | 50,8 mm | 10,72 mm | 22,30 kg/m | GB/T 11264 |
| P24 | 107 mm | 92 mm | 51 mm | 10,9 mm | 24,46 kg/m | GB/T 11264 |
| P30 | 107,95 mm | 107,95 mm | 60,33 mm | 12,3 mm | 30,10 kg/m | GB/T 11264 |
Lưu ý về P11: P11 trên trang có tiết diện tham chiếu cao 80,5 mm, đáy 66 mm, đầu 32 mm, bụng 7 mm và khoảng 11,2 kg/m theo catalogue thương mại. Không tự coi P11 này là ray 12 kg/m của GB/T 11264-2025, vì tên gọi và tiết diện không đồng nhất. Các mã P11, P15… chỉ giúp nhận diện nhóm hàng; khi đặt mua phải đối chiếu kích thước tiết diện, kg/m, chiều dài, mác thép, tiêu chuẩn và chứng từ lô, không dùng riêng tên mã.
Tiêu chuẩn đang có hiệu lực: GB/T 11264-2025 – Hot-rolled light rails có hiệu lực từ 01/03/2026 và thay thế bản 2012. Các ô ghi “GB/T 11264” trong bảng là tiêu chuẩn cần đối chiếu khi đặt mua, không tự xác nhận hàng đang bán đã đáp ứng bản 2025. Với P11, không suy ra tiêu chuẩn từ tên thương mại; cần xác nhận hồ sơ, bản vẽ và chứng từ đúng lô.
Chiều dài 6–12 m: không mặc định mọi mã đều có đủ
Danh sách chiều dài gồm 6 m, 8 m, 10 m và 12 m, nhưng không nên suy rằng mỗi mã P11–P30 luôn có đủ cả bốn chiều dài ở mọi thời điểm. Khi yêu cầu báo giá nên ghi từng dòng mã ray × chiều dài × số cây và yêu cầu xác nhận khả năng cung ứng của đúng tổ hợp.
Đừng nhầm ray “đủ tiết diện” với ray thương mại có ký hiệu gần giống: bảng này dùng P15 khoảng 15,20 kg/m và P24 khoảng 24,46 kg/m. Một số catalogue nhà cung cấp còn giới thiệu P15-N khoảng 12,80 kg/m và P24-N khoảng 20,10 kg/m với kích thước mặt cắt khác. Đây là hai dạng tiết diện khác nhau, không phải dung sai khối lượng của cùng một cây ray. Cần nhận bản vẽ hoặc bảng kích thước trước khi so giá và chọn bản nối.
| Cách ghi chưa đủ | Cách ghi nên dùng |
|---|---|
| “Ray P18, 20 cây” | “P18 × 8 m, 20 cây; yêu cầu xác nhận kg/m, tiêu chuẩn và chứng chỉ” |
| “Ray nhẹ 10 m” | “P24 × 10 m, số lượng … cây; kèm yêu cầu phụ kiện/lỗ khoan nếu có” |
Cách tính trọng lượng cây
Khối lượng cây = kg/m × chiều dài thực tế.
- P15 dài 8 m: khoảng 121,6 kg/cây.
- P18 dài 12 m: khoảng 216,72 kg/cây.
- P24 dài 10 m: khoảng 244,6 kg/cây.
- P30 dài 10 m: khoảng 301 kg/cây.
Tổng khối lượng dự toán = số cây × kg/cây. Khi so báo giá nên đưa về cùng kg hoặc cùng tổ hợp mã × chiều dài, thay vì chỉ so giá/cây.
Ví dụ dự toán giả định: 20 cây P22 dài 8 m, dùng 22,30 kg/m trong bảng, thì một cây khoảng 178,4 kg; tổng là 20 × 8 × 22,30 = 3.568 kg (3,568 tấn). Kết quả giúp dự trù phương tiện vận chuyển, thiết bị hạ hàng và so báo giá; không phải khối lượng thực nhận đã cân.
Không chọn ray chỉ theo kg/m
Cần kiểm tra tải bánh xe lớn nhất, đường kính và bề rộng bánh, khoảng cách gối đỡ, tốc độ và tần suất chạy, tải va đập, bán kính cong, hệ kẹp và nền ray. Mã lớn hơn không tự động thay thế được mã nhỏ hơn nếu chiều cao ray, đầu ray hoặc hệ liên kết không tương thích.
Phụ kiện và mối nối phải khớp đúng mã
Bản nối, bulông, kẹp ray và tấm đệm của P15 không nên mặc định dùng cho P18 hoặc P24; P15-N/P24-N cũng không thể tự dùng chung bản nối với dạng đủ tiết diện cùng tên gần giống. Trước khi chốt phụ kiện, kiểm tra bề rộng đáy, chiều cao ray, mặt tiếp xúc bản nối, khoảng cách và đường kính lỗ khoan theo bản vẽ. Với tuyến có nhiều mối nối, yêu cầu báo giá ghi số mối, số bộ bản nối – bulông, loại kẹp và tấm đệm tương ứng. Khi chưa có hồ sơ lắp đặt, nên tách giá phụ kiện, không gộp thành “trọn bộ”.
Thông tin cần ghi khi báo giá
- Mã ray và đầy đủ kích thước tiết diện.
- Khối lượng danh nghĩa kg/m và dung sai.
- Chiều dài cây, số cây hoặc tổng số mét.
- Mác thép cần xác nhận theo lô: GB/T 11264-2025 nêu 50Q và 55Q cho ray nhẹ; Q235B xuất hiện trong yêu cầu vật liệu tấm đệm. Các catalogue thương mại có thể nhắc ray Q235/Q235B theo tiêu chuẩn hoặc quy cách khác, nhưng không nên tự xem chúng là cùng một mác ray theo GB/T 11264-2025. Khi hỏi giá, ghi rõ mác được chào, phiên bản tiêu chuẩn, chứng chỉ kiểm nghiệm đúng lô (MTC) và số mẻ luyện (heat number) khi hợp đồng yêu cầu. Không mặc định sáu biến thể đang bán đều là 50Q, 55Q hoặc Q235 nếu chưa có chứng từ.
- Cắt, khoan lỗ, bản nối, bulông, kẹp ray và tấm đệm.
- Địa điểm giao và phương án nâng hạ.
Mẫu yêu cầu báo giá ray nhẹ
Ví dụ: “P18 × 8 m, … cây; yêu cầu xác nhận kích thước tiết diện, 18,06 kg/m tham chiếu, tiêu chuẩn/mác theo hồ sơ …; bản nối và bulông báo riêng; đầu ray khoan theo drawing nếu có; giao tại …; báo riêng hạ hàng”. Các dấu “…” cần lấy từ hồ sơ thực tế.
Đọc giá theo kg và giá theo cây: khi bên bán báo đồng/kg, hỏi rõ khối lượng tính tiền là barem lý thuyết hay cân thực tế. Khi báo đồng/cây, ghi mã ray, chiều dài, kg tính tiền/cây và đơn giá; kiểm tra giá đã gồm VAT, cắt/khoan, phụ kiện, vận chuyển và hạ hàng hay chưa. Không lấy giá tham khảo của ray khác mã hoặc ray thương mại khác tiết diện làm đơn giá thực tế cho biến thể đang chọn.
Checklist nghiệm thu
- Đo chiều cao, rộng đầu, rộng đáy và dày bụng trên nhiều cây đại diện.
- Đối chiếu khối lượng thực với kg/m và dung sai lô hàng.
- Kiểm tra độ thẳng, cong xoắn, nứt, rỗ và đầu cây.
- Đối chiếu mác thép, tiêu chuẩn, heat number và chứng chỉ.
- Kiểm tra chiều dài thực, số lượng và phụ kiện đi kèm.
Tham khảo liên quan
Xem danh mục Thép ray để đối chiếu các nhóm ray; nếu tải và tiết diện yêu cầu lớn hơn nhóm ray nhẹ, xem thêm Thép ray tàu.
Phân biệt đúng nhóm ray
Nếu đang cân nhắc P11–P30, P38–P60 hay QU70–QU120, xem phân biệt ray nhẹ, ray tàu và ray cầu trục để chọn theo tải, tiết diện, hệ đỡ và phụ kiện thay vì chỉ theo kg/m.

