Thép hình H (H-beam) là thép kết cấu có tiết diện gần chữ H, gồm bụng nối hai cánh; thường dùng cho dầm, cột và khung nhà thép theo bản vẽ thiết kế. Trang này liệt kê 31 lựa chọn H100–H900 để tra quy cách và yêu cầu báo giá, không xác nhận tất cả đang có sẵn trong kho. Khi đặt hàng cần ghi đủ H × B × t1 × t2 (chiều cao × rộng cánh × dày bụng × dày cánh), chiều dài, số lượng, mác thép, loại cán nóng hay tổ hợp hàn, tiêu chuẩn và địa điểm giao; xác nhận khả năng cung ứng theo đúng lô.
Cách đọc quy cách thép hình H
Ví dụ H200 × 200 × 8 × 12 được hiểu là chiều cao thân H = 200 mm, rộng cánh B = 200 mm, dày bụng t1 = 8 mm và dày cánh t2 = 12 mm. Hai sản phẩm có cùng chiều cao nhưng khác rộng cánh hoặc chiều dày không được xem là tương đương.
Nhóm quy cách đang có
| Nhóm chiều cao | Quy cách đang có | Gợi ý sử dụng |
|---|---|---|
| H100–H200 | H100×100; H125×125; H150×75; H150×100; H150×150; H175×90; H175×175; H200×100; H200×150; H200×200 | Khung, dầm phụ, cột và kết cấu tải vừa; phải kiểm tra nhịp và ổn định tổng thể. |
| H250–H400 | H250×125; H250×175; H250×250; H300×150; H300×200; H300×300; H350×175; H350×250; H350×350; H400×200; H400×300; H400×400 | Dầm chính, cột nhà thép, khung công nghiệp và kết cấu có tải lớn hơn. |
| H450–H900 | H450×200; H450×300; H500×200; H500×300; H600×200; H600×300; H700×300; H800×300; H900×300 | Kết cấu nhịp lớn hoặc tiết diện đặt theo thiết kế; cần xác nhận là thép cán nóng hay tổ hợp hàn. |
Trục mạnh, trục yếu và lý do không thể chỉ nhìn chiều cao
Tiết diện H làm việc khác nhau theo hai phương. Khi uốn theo phương đi qua chiều cao tiết diện, khả năng chịu uốn thường lớn hơn so với phương vuông góc. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào chiều dài không giằng, cách liên kết cánh nén, tải tập trung, ổn định xoắn và điều kiện gối đỡ. Vì vậy, tăng H chưa chắc giải quyết được bài toán nếu cánh quá hẹp, chiều dày không phù hợp hoặc đoạn dầm thiếu giằng ngang.
| Tình huống | Thông số cần kiểm tra | Rủi ro nếu chọn theo tên mã |
|---|---|---|
| Dầm chịu uốn | H, B, t1, t2, nhịp, tải và chiều dài không giằng | Đủ chiều cao nhưng mất ổn định ngang–xoắn hoặc võng lớn |
| Cột chịu nén | Hai trục tiết diện, chiều dài tính toán, liên kết chân/cột và giằng | Mất ổn định theo trục yếu dù diện tích thép lớn |
| Liên kết bản mã | Rộng cánh, chiều dày cánh, bán kính lượn và khoảng cách bulông | Không đủ không gian lắp bulông hoặc phải sửa bản mã tại công trường |
| Tải tập trung | Dày bụng, sườn tăng cứng, vị trí đặt tải | Móp bụng hoặc phá hoại cục bộ tại gối và điểm đặt tải |
Phân biệt H cán nóng và H tổ hợp hàn
H cán nóng được tạo hình trong quá trình cán, còn H tổ hợp hàn được ghép từ bản bụng và hai bản cánh. H tổ hợp có thể đặt theo kích thước riêng nhưng cần kiểm tra chất lượng đường hàn, độ thẳng, biến dạng sau hàn và hồ sơ chế tạo. Khi nhận báo giá, phải ghi rõ loại tiết diện; không nên chỉ dùng tên “H400” vì hai phương án có thể khác hình học, khối lượng, dung sai và phương pháp nghiệm thu.
Phạm vi tiêu chuẩn và chứng từ: TCVN 7571-16:2017 áp dụng cho thép chữ H cán nóng trong phạm vi tiêu chuẩn, không tự áp dụng cho dầm H tổ hợp hàn. Thương hiệu POSCO YAMATO VINA được gắn trên trang không đồng nghĩa mọi quy cách H100–H900 đều do nhà máy cung ứng hoặc đang còn hàng. Phải đối chiếu catalogue/đơn hàng, mác thép, tiêu chuẩn, nhãn và báo cáo thử nghiệm hay chứng từ của lô thực giao; không tự khẳng định có sẵn CO/CQ/MTC cho tất cả lựa chọn.
Barem và cách quy đổi khối lượng
Khối lượng cây được tính theo công thức: kg/cây = kg/m × chiều dài cây. Barem trong bảng quy cách là giá trị danh nghĩa để dự toán. Khối lượng giao nhận phải đối chiếu catalogue, mill certificate hoặc phiếu cân của đúng nhà máy vì bán kính góc, dung sai cán và chiều dài thực tế có thể làm số liệu chênh lệch.
So sánh hai loại H200: Theo Bảng 4 TCVN 7571-16:2017, H200×100×5,5×8 là 20,9 kg/m và H200×200×8×12 là 49,9 kg/m. Cây 6 m giả định tương ứng 125,4 và 299,4 kg, chênh 174 kg. Không so giá hoặc thay tiết diện chỉ dựa vào tên “H200”.
Barem TCVN và bảng thương mại có thể khác: H100×100×6×8 và H300×300×10×15 theo Bảng 4 lần lượt là 16,9 và 93,0 kg/m; một số bảng nhà cung cấp ghi 17,2 và 94,0 kg/m. Với cây 12 m giả định, H100 tính ra 202,8 hoặc 206,4 kg, H300 là 1.116 hoặc 1.128 kg. Khác biệt giữa nguồn tra không tự chứng minh lô vượt dung sai. Hãy thống nhất catalogue, barem, mác và điều kiện thanh toán; chiều dài minh họa không xác nhận tồn kho hay khối lượng thực giao.
Cách kiểm tra báo giá trên cùng mặt bằng
Trước khi so giá, quy đổi mọi báo giá về cùng đơn vị và cùng điều kiện:
- Giá vật tư quy đổi = đơn giá/kg × barem kg/m × tổng mét đặt hàng.
- Chi phí hữu dụng = vật tư + cắt/khoan/hàn + vận chuyển + hao hụt đầu cây − giá trị phần dư tái sử dụng.
- Kiểm tra báo giá đã gồm VAT, bốc dỡ, chứng chỉ, kiểm định và dung sai cắt hay chưa.
Ví dụ, nếu cùng một mã có hai nguồn báo theo cây nhưng chiều dài khác nhau, phải quy về giá/kg hoặc giá/m trước khi kết luận nguồn nào rẻ hơn.
Lập sơ đồ cắt và kế hoạch vận chuyển
Với cây 6 m hoặc 12 m, nên lập danh sách chiều dài chi tiết trước khi chốt số lượng. Ghép các đoạn cắt sao cho phần dư còn đủ dài để tái sử dụng, đồng thời tính thêm chiều rộng đường cắt và lượng bù gia công. Có thể tham khảo cách tối ưu sơ đồ cắt thép để quản lý phôi, mạch cắt và đầu thừa. Với tiết diện lớn, cần kiểm tra tải trọng xe, chiều dài thùng, điểm kê, phương án cẩu và trình tự dỡ để tránh cong vênh hoặc va đập cánh.
Điểm dễ mua sai
- Chỉ gọi “H200” mà không nêu đủ B, t1 và t2.
- Dùng tiết diện có cùng chiều cao nhưng cánh hẹp hơn để thay thế khi chưa tính lại khả năng chịu lực.
- Nhầm thép H cán nóng với dầm H tổ hợp hàn.
- So giá theo cây nhưng không quy đổi về cùng kg/m, chiều dài và mác thép.
- Mặc định mọi quy cách đều đạt cùng một tiêu chuẩn hoặc luôn có sẵn trong kho.
Cách chọn và yêu cầu báo giá
Để báo giá đúng, hãy gửi: quy cách H×B×t1×t2, chiều dài 6 m/12 m hoặc cắt theo yêu cầu, số lượng, mác thép, tiêu chuẩn, xuất xứ, yêu cầu chứng chỉ và địa điểm giao. Việc chọn tiết diện cho dầm hoặc cột phải dựa trên hồ sơ thiết kế, tải trọng, nhịp, liên kết và điều kiện ổn định; không nên chọn chỉ theo tên mã.
Hồ sơ kỹ thuật nên yêu cầu
- Mill certificate có heat number trùng với ký mã hiệu trên lô.
- Catalogue hoặc bảng barem của đúng nhà máy.
- Biên bản cắt, khoan, hàn hoặc kiểm tra không phá hủy nếu có gia công.
- Phiếu cân, danh sách cây và sơ đồ cắt giao hàng.
- Biên bản xử lý bề mặt nếu có sơn, phun bi hoặc mạ.
Kiểm tra mác và cơ tính: JIS G3101 (ví dụ SS400), JIS G3106 (ví dụ SM490A) là tiêu chuẩn vật liệu; JIS G3192 quy định kích thước thép hình trong hệ JIS. Bảng cơ tính Yamato Steel cho thấy giới hạn chảy khác nhau theo mác và chiều dày. Không áp dải 195–460 MPa hay 330–720 MPa cho tất cả lựa chọn. Nếu thiết kế yêu cầu, đối chiếu kết quả thử kéo, mác, chiều dày và mã mẻ của đúng lô; không mặc định sẵn các mác trên.
Checklist nhận hàng theo lô
- Chọn mẫu ở đầu, giữa và cuối lô thay vì chỉ đo một cây.
- Đo chiều cao, rộng cánh, dày bụng và dày cánh tại nhiều vị trí.
- Kiểm tra độ thẳng, xoắn, móp cánh, rỉ và bề mặt.
- Đối chiếu ký mã hiệu, heat number và chứng chỉ lô.
- Kiểm tra chiều dài thực tế, số cây, khối lượng giao và phần dư sau gia công.
- Đối chiếu quy cách trên hóa đơn với quy cách đã chọn.
Khi giao tại công trình, dùng thêm checklist nhận thép công trình để đối chiếu phiếu giao, tem/lô, số lượng, khối lượng và ký nhận có điều kiện nếu còn sai lệch.
Câu hỏi thường gặp
Thép H và thép I có thay thế cho nhau được không?
Không mặc định. Hình học cánh, mô men quán tính, khối lượng và khả năng ổn định có thể khác. Chỉ thay thế sau khi kỹ sư kết cấu kiểm tra.
Tại sao cùng tên H200 nhưng giá khác nhau?
Do khác rộng cánh, chiều dày, kg/m, mác thép, tiêu chuẩn, xuất xứ, chiều dài và điều kiện giao hàng.
Có nên chọn tiết diện nặng hơn để “an toàn” không?
Không nên tự tăng tiết diện. Tiết diện nặng hơn có thể làm tăng tải bản thân, thay đổi liên kết, móng, vận chuyển và chi phí. Mọi thay đổi phải được kiểm tra trong tổng thể thiết kế.
Tham khảo liên quan
Xem danh mục Thép hình để đối chiếu các nhóm H, I, U, V; nếu đang cân nhắc tiết diện gần nhau, xem thêm Thép hình I trước khi chốt quy cách.
Tài liệu hỗ trợ trước khi yêu cầu báo giá
- Dùng mẫu RFQ/BOQ thép để khóa quy cách, mác, số lượng, VAT, vận chuyển và chứng từ trước khi gửi yêu cầu.
- Đọc cách so sánh báo giá thép theo tổng chi phí giao thực tế trước khi chọn nhà cung cấp chỉ dựa trên đơn giá/cây.
- Nếu lô H dài hoặc nặng, xem cách chọn xe, cẩu và phương án giao thép để chốt điều kiện hạ hàng và mặt bằng.

