Mua thép cho nhà thầu: bảng kê, giao từng đợt và nhận hàng
Quy trình mua thép cho nhà thầu từ BOQ sang RFQ, PO, gọi hàng theo tiến độ và nghiệm thu từng lô; có bảng đối soát PO 300 cây, kiểm VAT–xe/cẩu, xử lý giao thiếu và mẫu báo giá.

Mua thép cho nhà thầu xây dựng không chỉ là chọn giá theo tấn. Bộ phận mua hàng cần chuyển bản vẽ và bảng kê (BOQ) thành đơn đặt hàng (PO), chia lịch gọi thép theo tiến độ, kiểm đúng mác và quy cách ở mỗi chuyến, sau đó đối chiếu lượng đã nghiệm thu với lượng còn phải giao. Một PO đủ tổng số tấn vẫn có thể gây dừng công trường nếu thiếu đúng D16, giao sai mác hoặc lịch xe không khớp.
Quy trình ngắn: (1) Khóa BOQ theo bản vẽ được duyệt; (2) gửi RFQ cùng địa điểm, lịch và điều kiện giao; (3) so báo giá theo đúng vật tư và tổng chi phí đến nơi nhận; (4) phát hành PO xác nhận mác, giá, chứng từ, cơ chế giữ giá; (5) phát hành lệnh gọi hàng theo đợt; (6) kiểm và ghi nhận đã giao – đã nghiệm thu – đang chờ xử lý; (7) đối chiếu lượng còn lại trước đợt tiếp. Không tự thay đường kính, mác, tiêu chuẩn hay thương hiệu đã được chỉ định chỉ để theo một chào giá thấp hơn.
1. Khóa BOQ theo bản vẽ trước khi hỏi nhà cung cấp
BOQ phải có mã vật tư và bản vẽ/revision để bộ phận kỹ thuật, QS, mua hàng và công trường cùng hiểu một thông số. Không viết mỗi dòng “thép D16” nếu hồ sơ yêu cầu rõ thép thanh vằn CB400-V theo tiêu chuẩn nhất định. Những thay đổi kỹ thuật phải theo quy trình phê duyệt của dự án, không được thay thế bằng lời hứa của bên bán.
| Trường dữ liệu BOQ | Cần thể hiện | Lỗi thường gặp |
|---|---|---|
| Mã và nơi sử dụng | Mã hạng mục, cấu kiện, tầng/khu vực, revision bản vẽ | Trộn nhu cầu các tầng hoặc dùng bản vẽ cũ |
| Vật liệu | Thép cuộn/tròn trơn/thanh vằn; D/phi, mác, tiêu chuẩn, thương hiệu nếu chỉ định | Gộp cùng D nhưng khác mác hay dạng thép |
| Quy cách | Chiều dài, số cây/cuộn, khối lượng dự toán và nguồn barem dùng tính | Nhầm kg lý thuyết với khối lượng cân thanh toán |
| Số lượng | Lượng tổng cần mua, lượng dự kiến từng đợt và phần dự phòng đã được duyệt | Ghi một số tấn mà không biết tỷ lệ mỗi D |
| Hồ sơ nghiệm thu | PO, phiếu giao/cân, nhãn heat/lot và chứng thư vật liệu khi yêu cầu | Không thể truy ngược về lô đang sử dụng |
Với các nhóm thép xây dựng hoặc kết cấu khác nhau, phải dùng đúng đơn vị: cây, cuộn, mét, tấm, kg hoặc tấn. Barem giúp dự toán nhưng không tự quyết định phương thức thanh toán. Nếu cần cấu trúc biểu mẫu chi tiết, xem mẫu RFQ/BOQ thép.
2. Từ BOQ sang RFQ và PO: ai xác nhận điều gì?
RFQ là yêu cầu báo giá để nhà cung cấp xác nhận khả năng chào. PO là đơn đặt hàng phát hành theo phê duyệt và điều kiện đã thống nhất. Lệnh gọi hàng là yêu cầu giao một phần PO theo lịch cụ thể nếu hợp đồng cho phép. Ba loại tài liệu này không thay thế nhau; một dòng “giữ giá” trên báo giá chưa đương nhiên là xác nhận giữ hàng trong kho.
| Giai đoạn | Đầu ra phải rõ | Người kiểm soát |
|---|---|---|
| BOQ được duyệt | Mã hàng, mác, tiêu chuẩn, số lượng, revision và thời điểm cần dùng | Kỹ thuật/QS xác nhận hồ sơ |
| RFQ gửi nhà cung cấp | Cùng một BOQ, địa chỉ giao, lịch dự kiến, VAT, xe/cẩu và chứng từ yêu cầu | Mua hàng quản lý phiên bản và câu hỏi mở |
| So sánh chào giá | Bảng so cùng quy cách, cách cân, tổng chi phí và các ngoại lệ | Mua hàng, tài chính và kỹ thuật theo phân quyền |
| PO/hợp đồng | Đơn giá/cách điều chỉnh, tổng lượng, điều kiện giao và nghiệm thu, hạn hiệu lực | Người có thẩm quyền phê duyệt |
| Lệnh gọi hàng | Mã PO, mã hàng, lượng từng đợt, ngày/giờ nhận, điểm hạ, người nhận | Chỉ huy công trường và bên bán xác nhận |
| Biên bản nhận | Lượng đến, lượng chấp nhận, lượng chờ, hồ sơ lô và sai khác | Người nhận có quyền kiểm và ghi ngoại lệ |
Không nên để công trường tự đặt hàng ngoài PO hoặc cho phép giao hàng thay thế bằng trao đổi miệng. Mỗi thay đổi nên có mã sửa đổi, người phê duyệt và dấu vết để tránh một bên tính theo BOQ cũ, bên kia giao theo lịch mới.
3. So báo giá đủ VAT, xe, cẩu và điều kiện giữ giá
Nhà thầu cần biết giá là giá tại kho hay đến chân công trình, đang tính theo kg/tấn, cây hay cuộn, thuế theo từng mặt hàng/dịch vụ, và điều kiện bốc dỡ ra sao. Hai báo giá có cùng đơn giá/kg vẫn khác tổng tiền khi phải giao nhiều chuyến hoặc hạ hàng tại vị trí khó tiếp cận.
- Vật tư: cùng nhà sản xuất nếu bị chỉ định, đúng mác, tiêu chuẩn, chiều dài và cách tính kg.
- Thương mại: hiệu lực báo giá, hình thức thanh toán, số lượng tối thiểu nếu có; cơ chế điều chỉnh khi chia nhiều đợt.
- Logistics: địa chỉ, tải trọng đường vào, khung giờ, xe dài, cẩu hạ, chờ xe, trung chuyển và số chuyến.
- Chứng từ và rủi ro: hóa đơn, phiếu cân, hồ sơ heat/lot khi yêu cầu, xử lý giao thiếu, sai mác hoặc chậm lịch.
Tổng chi phí đến nơi nhận = tiền vật tư + gia công/dịch vụ + các khoản thuế áp dụng + vận chuyển/bốc dỡ và phụ phí chưa bao gồm. Tránh cộng trùng thuế hay cước đã có trong đơn giá. Khi nhà cung cấp chỉ báo giá đợt đầu, phải hỏi rõ giá và hàng của phần còn lại có được cố định hay sẽ được xác nhận lại. Xem cách so hai báo giá theo tổng chi phí giao và hiệu lực báo giá, giữ giá và xác nhận đơn. Bài này không công bố giá hoặc điều kiện bán thực tế.
4. Lập lịch gọi hàng theo đợt thay vì chỉ ghi tổng tấn
Ngày cần hàng là ngày vật tư phải có tại khu vực tiếp nhận phục vụ thi công; không phải ngày bắt đầu hỏi giá. Với mỗi mã BOQ, dự kiến số lượng theo từng đợt, mức dự phòng đã duyệt, ngày gọi hàng, thời gian chuẩn bị–vận chuyển được bên bán xác nhận và phương án hạ. Ngày cần gửi lệnh gọi hàng cần được tính lùi từ ngày cần nhận theo thời gian cung ứng được xác nhận, cộng dự phòng của dự án; không dùng một số ngày chung cho mọi nhà cung cấp.
Ba trạng thái phải được ghi riêng: đã yêu cầu giao (theo lệnh gọi), đã giao đến (theo phiếu giao) và đã nghiệm thu chấp nhận. Hàng chờ chứng từ, chờ kiểm hoặc sai mã có thể đã đến cổng công trình nhưng chưa được tính là lượng nghiệm thu đạt.
5. Ví dụ đối soát PO 300 cây thép qua ba đợt giao
Ví dụ giả định, không phải đơn hàng thật: PO đã xác nhận 300 cây cùng một mã thép và quy cách. Kế hoạch là đợt 1 gọi 120 cây, đợt 2 gọi 100 cây, đợt 3 dự kiến 80 cây. Sau hai đợt, bảng theo dõi như sau:
| Đợt | Lượng trong kế hoạch (cây) | Đã giao đến | Đã nghiệm thu đạt | Chờ kiểm |
|---|---|---|---|---|
| Đợt 1 | 120 | 120 | 120 | 0 |
| Đợt 2 | 100 | 95 | 90 | 5 |
| Đợt 3 (chưa gọi) | 80 | 0 | 0 | 0 |
| Tổng | 300 | 215 | 210 | 5 |
Đợt 2 thiếu giao 5 cây so với lệnh 100 cây; trong 95 cây đến công trường lại có 5 cây đang chờ kiểm. Vì vậy lượng chưa đến = 300 − 215 = 85 cây (5 cây thiếu ở đợt 2 và 80 cây chưa gọi của đợt 3), còn lượng chưa nghiệm thu đạt = 300 − 210 = 90 cây (gồm 85 cây chưa đến và 5 cây đang chờ). Không gộp 5 cây chờ kiểm vào lượng cần giao bù trước khi xác định kết quả kiểm; cũng không tự nâng PO từ 300 lên 305 cây.
Trước đợt 3, bộ phận mua hàng và công trường cần đối chiếu với nhà cung cấp xem 5 cây thiếu của đợt 2 sẽ giao bù chuyến nào, 5 cây chờ kiểm đã được chấp nhận hay phải đổi và cách điều chỉnh lệnh gọi đợt tiếp. Nếu PO thay đổi, số lượng còn lại phải tính theo PO đã điều chỉnh được duyệt, không chỉ theo bảng kế hoạch ban đầu.
6. Chuẩn bị nhận thép và kiểm chứng từ đúng lô
- Trước khi xe tới: xác nhận cửa vào, khung giờ, giới hạn tải trọng, phương tiện nâng hạ đủ năng lực và người có quyền ký ghi ngoại lệ; bố trí khu vực tập kết, rào chắn và kê lót phù hợp.
- Kiểm mã hàng: đối chiếu PO, lệnh gọi và phiếu giao theo dạng thép, D/phi, mác, tiêu chuẩn, chiều dài và số lượng từng mã. Không thay mác theo đề xuất miệng.
- Kiểm tem và lô: chụp nhãn bó/cuộn, dấu nhận diện khi áp dụng, heat/lot, số cây/cuộn và tình trạng bề mặt trước khi tháo bó.
- Kiểm cân/barem: ghi rõ mua theo cân hay số cây; đối chiếu phiếu cân, trừ bì và phương pháp kiểm kích thước/dung sai theo tiêu chuẩn. Barem danh nghĩa không phải phép kết luận chất lượng của một cây đơn lẻ.
- Kiểm hồ sơ: hóa đơn, phiếu xuất/giao, chứng thư kiểm tra vật liệu (MTC) nếu hợp đồng yêu cầu và khả năng đối chiếu tới đúng lô. C/O về xuất xứ khi áp dụng không thay thế chứng thư vật liệu.
- Ký theo trạng thái: ghi tách phần đã nhận và nghiệm thu, phần đã giao nhưng chờ kiểm, phần giao thiếu/sai mã; không ký “đủ, đạt” cho hàng chưa được xác minh.
Để thao tác tại hiện trường, xem checklist nhận thép công trình trước khi ký và 7 bước kiểm thép, tem và chứng từ theo lô. Nếu chưa rõ tài liệu, ghi “chờ xác minh” thay vì tự kết luận hàng giả hoặc lập biên bản nghiệm thu đạt.
7. Xử lý giao thiếu, sai quy cách hoặc chậm tiến độ
| Sai khác | Biên bản cần ghi | Hành động cần xác nhận |
|---|---|---|
| Giao thiếu số cây/kg | Mã PO, mã hàng, yêu cầu đợt, số đến, số thiếu, phiếu cân/đếm | Lịch giao bù, người chịu cước và điều chỉnh lệnh gọi |
| Sai D/mác/tiêu chuẩn | Nhãn, ảnh tem/dấu, mã lô, bản vẽ và dòng PO liên quan | Cách ly, đổi hàng hoặc xin phê duyệt kỹ thuật nếu đề xuất thay |
| Thiếu MTC/chứng từ cam kết | Mã heat/lot, tên tài liệu còn thiếu, hạn bổ sung | Giữ trạng thái chờ nghiệm thu theo hợp đồng |
| Chậm hoặc không thể vào công trình | Giờ xe đến, điều kiện đường/khung giờ, phương án hạ đã xác nhận | Chốt lại lịch, bốc dỡ/trung chuyển và trách nhiệm chi phí theo hợp đồng |
Không để việc thiếu một mã vật tư tự động được “bù” bằng mã khác cho đủ tấn. Mọi thay đổi chủng loại ảnh hưởng thiết kế phải được người có thẩm quyền xem xét. Phần chưa nghiệm thu không được đưa vào sử dụng; phải bảo quản tách biệt, ghi nhận trạng thái và cập nhật sổ PO để không tính trùng số cây khi giao bù.
8. Mẫu RFQ gửi nhà cung cấp và checklist chốt PO
Nội dung yêu cầu báo giá có thể áp dụng: “Đề nghị chào giá theo BOQ/bản vẽ đã được duyệt, ghi rõ từng mã thép, thương hiệu nếu chỉ định, đường kính, mác, tiêu chuẩn, chiều dài, số lượng và đơn vị tính. Vui lòng tách giá vật tư, thuế, vận chuyển, cẩu/bốc dỡ, phí chia chuyến; xác nhận thời hạn giá, cơ chế giữ giá/giữ hàng, khả năng giao theo lịch từng đợt, hồ sơ heat/lot và chứng thư nếu được yêu cầu. Mọi hàng thay thế hoặc điều khoản khác BOQ cần báo thành dòng ngoại lệ để kiểm duyệt trước PO.”
Trước khi phát hành PO, xác nhận cùng phiên bản BOQ, báo giá ký/chấp thuận, cách tính tổng tiền, cơ chế thay đổi giá, lịch gọi hàng, người nhận có thẩm quyền, chứng từ và quy trình xử lý sai khác. Nếu hồ sơ còn thiếu, yêu cầu làm rõ trước khi chốt; không tự đưa giá, chiết khấu hay số ngày giao mặc định vào đơn. Nhà thầu có nhiều hạng mục nên gửi bảng riêng theo từng địa điểm giao và đợt cần vật tư.
Câu hỏi thường gặp khi nhà thầu mua thép
BOQ tổng 20 tấn đã đủ để yêu cầu báo giá chưa?
Chưa đủ để so chính xác. Cần tách mác, tiêu chuẩn, D/phi, dạng thép và số lượng từng mã; đồng thời gửi lịch nhận, nơi giao, xe/cẩu, hóa đơn và tài liệu nghiệm thu cần thiết.
Giao ba đợt có đương nhiên được giữ nguyên đơn giá PO không?
Chỉ khi điều khoản được hai bên xác nhận rõ mã hàng, khối lượng, thời hạn và điều kiện gọi hàng. Nếu giá được điều chỉnh theo đợt, phải có cơ chế và xác nhận lại phù hợp.
Hàng đã xuống xe có được tính là nghiệm thu đạt chưa?
Không tự động. Hàng đến công trường có thể còn chờ kiểm quy cách, khối lượng hoặc chứng từ. Cần ghi tách số đã giao và số đã được nghiệm thu đạt trong sổ theo dõi.
Người giao đề xuất đổi CB400-V sang loại khác để kịp lịch thì sao?
Không tự thay. Chuyển đề xuất thành yêu cầu thay đổi kỹ thuật để người có thẩm quyền đánh giá/phê duyệt; chỉ nhận dùng khi phù hợp hồ sơ đã được xác nhận.
Kết luận
Nhà thầu kiểm soát mua thép tốt khi BOQ đúng kỹ thuật → RFQ cùng phạm vi → PO rõ giá và trách nhiệm → lệnh gọi theo đợt → nghiệm thu đúng mã/lô → đối soát lượng còn lại. Quan trọng nhất là đừng đồng nhất lượng đã gọi, đã giao và đã được chấp nhận. Mọi thông số, giá và lịch thực tế phải được đối chiếu bằng văn bản và chứng từ của đúng đơn hàng; không dùng ví dụ minh họa trong bài làm cam kết giao hàng hay thông số kết cấu.
Minh bạch nội dung
Tác giả & người kiểm duyệt
Bài viết được tách rõ vai trò chuyên môn và vai trò review để người đọc dễ kiểm chứng thông tin trước khi liên hệ báo giá.
Tác giả chuyên môn
Đạt Phạm
Phụ trách nội dung kỹ thuật về thép và vật liệu xây dựng
Các bài viết do Kỹ sư Đạt Phạm biên soạn nhằm giúp khách hàng hiểu đúng về chủng loại thép, cách đọc thông số kỹ thuật, cách đối chiếu quy cách thực tế và các yếu tố ảnh hưởng đến báo giá thép tại từng thời điểm. Thông tin giá và tồn kho cần được xác nhận trực tiếp với Đông Dương SG trước khi đặt hàng.
Lưu ý minh bạch: Giá thép, tồn kho, quy cách và thời gian giao hàng có thể thay đổi theo thị trường. Người đọc nên liên hệ Đông Dương SG để xác nhận thông tin trước khi đặt hàng.
Bảng giá thép xây dựng Liên hệ xác nhận báo giá