Mua thép cho nhà xưởng: BOQ, giao theo đợt và hồ sơ lô
Mua thép cho nhà xưởng/KCN: mẫu BOQ theo khu, quy trình lookahead–tồn kho–nhu cầu ròng–call-off, ví dụ 55 cây, kiểm cổng, xe/cẩu, heat/lô và MTC từng đợt.

Mua thép cho nhà xưởng cần xuất phát từ tiến độ thi công và bảng kê BOQ theo từng khu vực, không chốt chỉ theo tổng tấn. Người mua cần kiểm đúng mã hàng, mác/tiêu chuẩn, số lượng từng loại, tồn kho đã kiểm đạt, hàng đang vận chuyển, ngày cần dùng và hồ sơ lô (heat/MTC). Cùng một đơn đặt hàng (PO) có thể gọi giao nhiều đợt, nhưng vật tư mới đến cổng chưa đương nhiên được nghiệm thu để đưa vào lắp dựng. Quy trình nên đi từ tiến độ → BOQ → tồn kho sử dụng được → nhu cầu ròng → yêu cầu giao → kiểm nhận theo lô.
1. Khóa BOQ theo khu vực, mác thép và bản vẽ
Với nhà xưởng, kho logistics hoặc công trình trong khu công nghiệp, BOQ cần tách khu A/B, hạng mục kết cấu, tầng hoặc trục, mã cấu kiện và phiên bản bản vẽ được duyệt. Không gộp toàn bộ thành “20 tấn thép kết cấu” vì thép hình, bản mã, xà gồ và thép hộp có tiêu chuẩn, kích thước và thời điểm dùng khác nhau.
| Nhóm vật tư | Thông tin phải có trong BOQ | Dễ nhầm |
|---|---|---|
| Thép hình H/I/U/V | Dạng H/I/U/V, kích thước đủ cánh/bụng, mác, tiêu chuẩn, kg/m, chiều dài | Ghi H300 hoặc U200 mà thiếu quy cách |
| Thép tấm, bản mã | Dày × rộng × dài, số tấm, mã bản vẽ, gia công/lỗ và dung sai | Dùng giá tấm nguyên thay cho bảng gia công |
| Thép hộp, ống | Dạng, kích thước ngoài, dày, chiều dài, lớp phủ, mác và lô | Tự thay thép đen/mạ khi bản vẽ chưa duyệt |
| Xà gồ, tôn | C/Z, chiều dày, lớp mạ/sơn, khổ sóng, chiều dài, phụ kiện | Đổi C sang Z, đổi coating hoặc bước xà gồ |
| Cốt thép | Phi, mác, tiêu chuẩn, số cây/cuộn và khu sử dụng | Đủ tổng kg nhưng thiếu đúng đường kính |
Nếu hồ sơ chỉ có mã kết cấu nhưng không đủ tiết diện hoặc lớp phủ, gửi câu hỏi làm rõ cho bên thiết kế/đơn vị kỹ thuật trước khi khóa PO. Có thể tra cách đọc thép hình H/I/U/V và dùng mẫu RFQ/BOQ gửi nhà cung cấp. Không tự đổi mác hoặc cấu tạo để kịp tiến độ.
2. Tính nhu cầu ròng từ tồn kho đã kiểm đạt
Chốt kế hoạch thi công ngắn hạn (lookahead) theo từng khu, mã vật tư, ngày cần lắp. “Tồn kho sử dụng được” chỉ tính phần đúng quy cách, đã kiểm đạt và chưa dành cho hạng mục khác; hàng đến nhưng chờ MTC, đang tranh chấp hoặc sai mã phải theo dõi riêng. Hàng đã đặt mà chưa đến cũng không được cộng vào tồn thực tế.
| Trạng thái | Có tính là tồn dùng ngay? | Theo dõi |
|---|---|---|
| Trong kho, đúng mã, đã kiểm đạt, chưa phân bổ | Có | Số còn lại và vị trí |
| Đã đến, chờ kiểm chứng từ/chất lượng | Không | Lý do giữ, người phụ trách, hạn xử lý |
| Đã gọi hàng, đang vận chuyển | Không | PO, số lượng và ETA được xác nhận |
| Hàng không phù hợp, chờ đổi hoặc trả | Không | Biên bản và phương án khắc phục |
| Đã phân bổ cho khu khác | Không | Khu/hạng mục đang giữ vật tư |
Ví dụ cần 55 cây: có thực sự phải gọi thêm 35 cây?
Giả sử tuần tới khu A cần 55 cây cùng một mã thép. Kho có 20 cây đã nghiệm thu và chưa phân bổ, 10 cây đã đến nhưng đang chờ kiểm, và 15 cây đã gọi giao nhưng nhà cung cấp chưa xác nhận ngày tới. Nhu cầu thiếu so với tồn dùng ngay = 55 − 20 = 35 cây. Không được trừ 10 cây chờ vì chưa được giải phóng.
Cũng không nên lập tức mua mới cả 35 cây: nếu nhà cung cấp xác nhận 15 cây đang vận chuyển sẽ đến đủ sớm, đúng mác và kiểm đạt trước ngày lắp dựng, phần cần gọi bổ sung dự kiến là 35 − 15 = 20 cây. Nếu chưa có ETA đáng tin hoặc có nguy cơ hàng không đạt, phải giữ phương án dự phòng, không coi 15 cây là chắc chắn đủ. Trường hợp 10 cây chờ sau đó được nghiệm thu, cập nhật kế hoạch theo trạng thái mới, tránh gọi trùng hoặc lấy hàng chưa được chấp thuận.
3. Quy trình gọi hàng (call-off) theo tiến độ nhà xưởng
- Bước 1 — Chốt lookahead: ban điều độ xác nhận mốc thi công, khu lắp dựng, mã vật tư, số cần dùng và ngày cần có tại chỗ.
- Bước 2 — Đối chiếu BOQ: so bản vẽ/revision, hạng mục và đơn vị tính kg/cây/tấm; tách các dòng đang xin duyệt thay thế.
- Bước 3 — Kiểm tồn thực tế: chỉ trừ tồn đã nghiệm thu và chưa dành cho khu khác; hàng chờ kiểm, hàng đường đi nằm ở cột riêng.
- Bước 4 — Xác nhận mở PO: kiểm số đã đặt, nhà cung cấp, giới hạn đặt thêm và hiệu lực đơn giá; không phát sinh mua trùng.
- Bước 5 — Gọi từng đợt: chốt mã hàng, số kiện, ngày/khung giờ, cổng KCN, xe, phương án dỡ, ETA và chứng từ.
- Bước 6 — Đối soát sau giao: tách “đã đến” và “đã kiểm đạt”, ghi thiếu/sai vào biên bản, cập nhật tồn và lịch gọi tiếp.
Đừng đưa hàng về một lượt chỉ vì PO đã ký đủ số lượng: kho có thể thiếu diện tích kê, vật tư nằm lâu dễ gỉ, xe/cẩu có thể xung đột với hoạt động khác. Một kế hoạch giao tốt phục vụ trình tự lắp dựng, không tạo thêm chi phí lưu kho hoặc dỡ đi dỡ lại.
4. Bảng điều phối vật tư theo từng đợt giao
| Cột | Cần ghi để hành động |
|---|---|
| Mã khu và BOQ | Khu A/B, mã thép, mác/tiêu chuẩn, bản vẽ revision |
| Ngày cần dùng | Mốc lắp dựng, cửa sổ nhận và số cây/tấm/kg cần |
| Tồn usable | Đã kiểm đạt, đúng mã và chưa được phân bổ |
| Tồn chờ và hàng đang về | Số chờ MTC/không phù hợp; open PO, ETA đã xác nhận |
| Số cần gọi | Nhu cầu ròng, hàng đến đúng hạn và mức dự phòng được duyệt |
| Vận chuyển & nghiệm thu | Xe/chiều dài kiện, cổng, người nhận, heat/lot, chứng từ và trạng thái |
Hãy cập nhật bảng sau mỗi lần giao/nhận, đổi tiến độ hoặc thay đổi bản vẽ. Khi giao thiếu cây/tấm/kg, không sửa luôn số đặt hàng thành số đã nhận: cần lập đối soát theo hướng dẫn ghi nhận giao thiếu thép để giữ được dấu vết điều chỉnh.
5. Cổng KCN, xe và cẩu: xác nhận trước khi hàng xuất xưởng
Người mua phải gửi nhà cung cấp giờ/cổng được phép vào, chiều dài kiện, giới hạn lối đi, vị trí hạ, nền/khu tập kết và đầu mối nhận. Chọn xe hoặc cẩu không dựa vào “cả xe 10 tấn” mà phải theo kiện nặng nhất, kích thước lớn nhất, tầm với, bảng tải của thiết bị, địa hình và biện pháp nâng do đơn vị có chuyên môn xác nhận. Phần tính tải và biện pháp nâng thuộc người phụ trách kỹ thuật và an toàn.
Tài liệu OSHA về chuẩn bị mặt bằng lắp dựng kết cấu thép nhấn mạnh đường giao hàng và khu tập kết đủ ổn định, thoát nước, cũng như việc lập kế hoạch nâng theo trình tự. Đây là nguồn tham khảo quốc tế, không thay quy định Việt Nam. Xem thêm hướng dẫn chọn xe, cẩu và phương án giao thép để chuẩn bị thông tin trước khi xác nhận lịch.
6. Heat/lô, MTC: hàng đến cổng chưa chắc được dùng
Khi giao, cần đối chiếu mã BOQ, mác, tiết diện/chiều dài, số kiện/cây, tem lô hoặc heat, phiếu giao, phiếu cân và chứng thư thử nghiệm vật liệu (MTC/MTR) nếu hợp đồng yêu cầu. Với thép gia công, mã bó/cấu kiện phải nối lại được với hồ sơ nguồn và bản vẽ. Nếu thiếu tài liệu bắt buộc, giữ trạng thái chờ kiểm cho tới khi được người có thẩm quyền giải phóng.
AISC – nhận diện và truy xuất vật liệu phân biệt việc xác định mác/quy cách với khả năng nối một chi tiết đến mill test report. Mức truy xuất cụ thể phụ thuộc yêu cầu hợp đồng và tiêu chuẩn được áp dụng; không mặc định mọi loại thép đều phải có một loại chứng chỉ giống nhau. Tham khảo cách kiểm CO/CQ, MTC và heat/lô cùng checklist kiểm nhận thép hình tại công trường.
7. Chọn nhà cung cấp: tổng chi phí và độ tin cậy giao đợt
Giá/kg chỉ là một phần. Đối chiếu cùng BOQ và điều kiện giao: đơn vị barem hay cân thực, VAT theo giao dịch, phí vận chuyển/cẩu, gia công, đợi xe, trung chuyển, MOQ mỗi đợt, bảo lưu giá, công nợ và trách nhiệm giao bù. Một bên báo vật tư thấp hơn vẫn có thể đắt hơn nếu giao đợt nhỏ làm phát sinh nhiều lần cẩu hoặc đợi cổng.
Không tự giả định giá báo tháng đầu giữ nguyên cho toàn bộ các đợt. Cần ghi điều khoản điều chỉnh, hiệu lực và ngày khóa giá. Dùng bảng so tổng chi phí giao thực tế và hướng dẫn kiểm hiệu lực báo giá thép trước khi phát hành PO.
Mẫu yêu cầu báo giá và lịch giao cho nhà xưởng
Nội dung gửi nhà cung cấp: “Vui lòng báo giá theo BOQ [mã và revision được duyệt] cho nhà xưởng [khu/trục]; mỗi dòng ghi rõ profile/mác/tiêu chuẩn, số cây/tấm hoặc kg, chiều dài, cách tính barem hay thực cân, chứng từ phải giao, đơn giá và VAT. Đề nghị xác nhận khả năng giao theo các đợt [ngày, số lượng], địa điểm/cổng KCN [theo hồ sơ công trình], loại xe, phạm vi cẩu hạ, điều kiện giữ giá, xử lý hàng thiếu/sai và đầu mối liên hệ.” Phần trong ngoặc vuông là trường người mua điền theo dự án thật, không phải thông tin đã xác nhận.
Câu hỏi thường gặp
Đã đặt PO 100 cây thì phải nhận hết một lần?
Không. Nếu hợp đồng cho phép giao từng đợt, nên gọi đúng theo lịch thi công và năng lực kho. Theo dõi số PO còn mở, số đã gọi, đã đến và đã kiểm đạt ở các cột riêng.
Hàng đã đến nhưng thiếu MTC có được tính là tồn kho dùng ngay?
Không, nếu MTC là yêu cầu bắt buộc của hợp đồng/hồ sơ. Có thể ghi hàng đã đến về vật lý nhưng để trạng thái chờ kiểm, chưa tính vào tồn có thể lắp dựng.
Có thể đổi mác thép để kịp tiến độ không?
Không tự ý. Phải kiểm điều kiện thiết kế, tiêu chuẩn, hồ sơ và phê duyệt thay thế của người có thẩm quyền trước khi mua hoặc thi công.
Kết luận
Mua thép cho nhà xưởng hiệu quả là mua đúng mã theo tiến độ từng khu chứ không phải gom đủ tổng tấn. Khóa BOQ và revision, tách tồn đã đạt khỏi hàng chờ và hàng đang giao, điều phối call-off theo ngày cần lắp dựng, xác nhận cổng/xe/cẩu và nhận đúng heat/MTC trước khi giải phóng. Bảng điều phối có thể dùng đồng thời cho đội mua hàng, kho và chỉ huy công trường để tránh thiếu, trùng mua và nhận sai.
Minh bạch nội dung
Tác giả & người kiểm duyệt
Bài viết được tách rõ vai trò chuyên môn và vai trò review để người đọc dễ kiểm chứng thông tin trước khi liên hệ báo giá.
Tác giả chuyên môn
Đạt Phạm
Phụ trách nội dung kỹ thuật về thép và vật liệu xây dựng
Các bài viết do Kỹ sư Đạt Phạm biên soạn nhằm giúp khách hàng hiểu đúng về chủng loại thép, cách đọc thông số kỹ thuật, cách đối chiếu quy cách thực tế và các yếu tố ảnh hưởng đến báo giá thép tại từng thời điểm. Thông tin giá và tồn kho cần được xác nhận trực tiếp với Đông Dương SG trước khi đặt hàng.
Lưu ý minh bạch: Giá thép, tồn kho, quy cách và thời gian giao hàng có thể thay đổi theo thị trường. Người đọc nên liên hệ Đông Dương SG để xác nhận thông tin trước khi đặt hàng.
Bảng giá thép xây dựng Liên hệ xác nhận báo giá