Bảng gợi ý chọn thép theo hạng mục: móng, cột, dầm, sàn, mái, hàng rào

Bảng gợi ý chọn thép theo hạng mục chỉ nên dùng để xác định nhóm vật tư và dữ liệu cần lấy từ hồ sơ, không dùng để tự chọn đường kính, mác hoặc tiết diện chịu lực. Móng, cột, dầm, sàn, mái và hàng rào có chức năng khác nhau nên yêu cầu mua hàng cũng khác nhau. Khi cần dự toán riêng phần bản sàn, xem cách tính kg thép cho 1m² sàn theo phi, khoảng cách và số lớp; con số tham khảo không thay bản vẽ kết cấu.
Cách dùng đúng: Tìm hạng mục trong bảng → lấy quy cách từ bản vẽ/bảng kê hoặc yêu cầu sử dụng → ghi đầy đủ mác, kích thước, số lượng, lớp phủ và gia công → đối chiếu khi giao. Không dùng bảng này để thay thiết kế kết cấu hoặc tự giảm vật tư.
Bảng tra theo hạng mục
| Hạng mục | Nhóm vật tư thường gặp | Dữ liệu phải lấy từ hồ sơ | Không được tự suy diễn | Đọc tiếp |
|---|---|---|---|---|
| Móng bê tông cốt thép | Thép cốt bê tông theo bản vẽ; thép thanh/cuộn tùy chi tiết | Mác đầy đủ, đường kính, số lượng, khoảng cách, lớp bảo vệ, nối và gia công | Không tự tăng/giảm đường kính, số thanh hoặc đổi mác | Đọc mác thép CB |
| Cột bê tông cốt thép | Thép dọc và thép đai theo bản vẽ | Mác, đường kính, số thanh, bước đai, nối, neo và vị trí | Không dùng kinh nghiệm của công trình khác | Thép cuộn và thanh vằn |
| Dầm bê tông cốt thép | Thép chịu lực, thép cấu tạo và đai theo bản vẽ | Vị trí thanh trên/dưới, mác, đường kính, chiều dài, neo và đai | Không đổi bố trí chỉ vì cùng tổng kg | Cách ghi quy cách và so báo giá |
| Sàn bê tông cốt thép | Thép lớp trên/dưới, thép phương chính/phụ và thép tăng cường theo thiết kế | Mác, đường kính, bước, vị trí lớp, chiều dài và vùng tăng cường | Không dùng kg/m² tham khảo để thay bản vẽ | Bảo quản trước khi đổ bê tông |
| Mái tôn | Khung chính, xà gồ, giằng, tôn, fastener, flashing và thoát nước | Nhịp, tải, mã tiết diện, chiều dày, lớp phủ, bước xà gồ, biên dạng tôn | Không chọn C/Z hoặc bước xà gồ theo tên “nhà dân” | Checklist bộ mái tôn |
| Hàng rào/cổng | Thép hộp, ống, thanh hoặc chi tiết khác theo thiết kế | Khẩu độ, chiều cao, tải gió, trọng lượng cánh, kích thước, độ dày, lớp phủ và liên kết | Không lấy một quy cách cho trụ, khung và nan | Chọn thép hộp cho cổng và hàng rào |
Móng, cột, dầm và sàn: chỉ mua theo hồ sơ kết cấu
Bốn hạng mục này thuộc hệ bê tông cốt thép và làm việc cùng nhau. Người mua không cần tự tính lại kết cấu, nhưng phải chuyển đúng thông tin từ bản vẽ hoặc bảng thống kê sang yêu cầu mua hàng.
- Dùng tên mác đầy đủ như CB240-T, CB300-V, CB400-V hoặc CB500-V khi hồ sơ ghi như vậy.
- Tách thép theo đường kính, chiều dài, số lượng và yêu cầu cắt/uốn.
- Không gộp các thanh khác vị trí chỉ vì cùng đường kính.
- Không đổi thép thanh sang thép cuộn hoặc ngược lại nếu chưa được xác nhận.
- Mọi phương án thay mác, đường kính, số lượng hoặc nối phải được người thiết kế chấp thuận.
Thông tin trên nhãn bó/cuộn thường gồm tên sản phẩm, tiêu chuẩn, mác, đường kính, khối lượng, số lô và thời điểm sản xuất. Khi nhận hàng, phải đối chiếu các trường này với phiếu giao và yêu cầu mua, không chỉ nhìn logo thương hiệu.
Mái: tách rõ mái bê tông và mái tôn
Mái bê tông cốt thép phải theo hồ sơ kết cấu tương tự sàn nhưng có tải, độ dốc, chống thấm và chi tiết riêng. Mái tôn là một hệ khác gồm khung chính, xà gồ, tấm lợp, liên kết, flashing, xuyên mái và thoát nước.
| Loại mái | Dữ liệu cần có | Điểm không được bỏ qua |
|---|---|---|
| Mái bê tông | Bản vẽ thép, mác, đường kính, bước, lớp, neo và tăng cường | Không lấy cấu tạo sàn của tầng khác áp trực tiếp |
| Mái tôn | Nhịp, tải, gió, khung, xà gồ, tôn, fastener, flashing và thoát nước | Không chỉ báo giá theo m² tôn mà bỏ hệ phụ kiện |
Với mái tôn, đọc xà gồ C và Z, các yếu tố quyết định bước xà gồ và phân biệt tôn lạnh và tôn màu trước khi yêu cầu báo giá.
Hàng rào và cổng: chia theo chức năng từng thanh
Hàng rào và cổng không nên dùng một quy cách cho toàn bộ cấu tạo. Trụ, khung bao, thanh ngang, nan, bản lề và chân liên kết chịu các yêu cầu khác nhau. Cổng mở quay còn có tải trọng bản thân, mô men tại bản lề và ảnh hưởng gió.
- Trụ: kiểm chiều cao, khoảng cách, móng/chân trụ và tải gió.
- Khung bao: kiểm khẩu độ, trọng lượng cánh và độ cứng.
- Nan/thanh trang trí: kiểm khoảng cách, an toàn sử dụng và chống rung.
- Bản lề/khóa: kiểm bản mã, mối hàn, bu lông và vị trí tập trung lực.
- Bề mặt: kiểm môi trường, nước đọng, sơn hoặc lớp mạ, mép cắt và vùng hàn.
Không tự dùng con số quy cách từ một mẫu hàng rào khác. Bài chuyên sâu về cổng/hàng rào sẽ hướng dẫn bộ dữ liệu cần gửi xưởng mà không thay thiết kế chịu lực.
Ba cấp độ thông tin trước khi hỏi giá
| Cấp độ | Thông tin | Có đủ để chốt không? |
|---|---|---|
| 1. Tên hạng mục | “Móng”, “sàn”, “mái”, “hàng rào” | Không; chỉ giúp định tuyến |
| 2. Nhóm sản phẩm | Thép thanh vằn, xà gồ Z, thép hộp chữ nhật | Chưa; thiếu quy cách và tiêu chuẩn |
| 3. Quy cách kiểm được | Mác, kích thước, chiều dày, chiều dài, số lượng, lớp phủ, gia công | Có thể yêu cầu báo giá; vẫn phải khóa điều kiện giao |
Cách so báo giá theo hạng mục
- Tách từng nhóm sản phẩm và từng quy cách thành dòng riêng.
- So cùng mác, tiêu chuẩn, kích thước và lớp phủ.
- Ghi rõ đơn vị tính: cây, kg, tấn, mét dài, tấm hoặc bộ.
- Khóa VAT, vận chuyển, bốc dỡ, cắt/uốn/đột lỗ và hiệu lực giá.
- Không thay đổi phương án kỹ thuật chỉ để làm báo giá thấp hơn.
Khung so báo giá đầy đủ nằm tại cách chọn loại thép, thương hiệu và tổng chi phí. Bài cẩm nang theo hạng mục tổng hợp các hướng dẫn chi tiết cho từng phần công trình.
Checklist kiểm khi nhận hàng
- Đúng nhóm sản phẩm và thương hiệu đã chốt.
- Đúng mác, tiêu chuẩn, kích thước và chiều dài.
- Đúng số lượng, kg hoặc đơn vị tính.
- Tem/lô, phiếu giao và thông tin sản phẩm khớp nhau.
- Bề mặt, lớp phủ, mép cắt, lỗ và gia công đúng thỏa thuận.
- Sai lệch phải được ghi biên bản trước khi đưa vào sử dụng.
Không dùng barem hoặc công cụ dự toán như bằng chứng duy nhất để nghiệm thu. Công cụ chỉ hỗ trợ kiểm tra sơ bộ; căn cứ chính là điều kiện mua, tiêu chuẩn và dữ liệu của lô hàng.
FAQ
Bảng này có cho biết móng hoặc cột phải dùng D bao nhiêu không?
Không. Đường kính, số thanh, bước đai và bố trí phải lấy từ thiết kế của công trình cụ thể.
Có thể dùng kg/m² để thay bản vẽ thép sàn không?
Không. Kg/m² chỉ là dữ liệu tham khảo hoặc kiểm tra sơ bộ; nó không thể hiện vị trí, phương, lớp, neo và vùng tăng cường.
Hàng rào chỉ cần chọn thép hộp dày là đủ?
Không. Phải xét trụ, khẩu độ, gió, khung, nan, liên kết, lớp phủ và thoát nước. Dày hơn không tự động sửa được cấu tạo yếu.
Nguồn tham khảo
- Hòa Phát: thông tin cần có trên nhãn bó/cuộn thép xây dựng.
- World Steel Association: các nhóm sản phẩm thép.
Kết luận
Bảng chọn thép theo hạng mục nên được dùng như một bản đồ mua hàng: xác định nhóm vật tư, lấy đúng quy cách từ hồ sơ và kiểm lại khi giao. Móng, cột, dầm và sàn không được chọn theo kinh nghiệm; mái phải tách mái bê tông với hệ mái tôn; cổng và hàng rào phải chia trụ, khung, nan và liên kết. Chọn đúng dữ liệu quan trọng hơn chọn một con số “phổ biến”.
Minh bạch nội dung
Tác giả & người kiểm duyệt
Bài viết được tách rõ vai trò chuyên môn và vai trò review để người đọc dễ kiểm chứng thông tin trước khi liên hệ báo giá.
Tác giả chuyên môn
Đạt Phạm
Phụ trách nội dung kỹ thuật về thép và vật liệu xây dựng
Các bài viết do Kỹ sư Đạt Phạm biên soạn nhằm giúp khách hàng hiểu đúng về chủng loại thép, cách đọc thông số kỹ thuật, cách đối chiếu quy cách thực tế và các yếu tố ảnh hưởng đến báo giá thép tại từng thời điểm. Thông tin giá và tồn kho cần được xác nhận trực tiếp với Đông Dương SG trước khi đặt hàng.
Lưu ý minh bạch: Giá thép, tồn kho, quy cách và thời gian giao hàng có thể thay đổi theo thị trường. Người đọc nên liên hệ Đông Dương SG để xác nhận thông tin trước khi đặt hàng.
Bảng giá thép xây dựng Liên hệ xác nhận báo giá