Kiểm tra thép hình khi giao hàng: Checklist 7 bước
Checklist 7 bước kiểm thép hình H/I/U/V khi giao hàng: đối chiếu PO, quy cách, dung sai, số cây, kg/m, heat/lô, MTC; ví dụ 32 cây sai cơ cấu và mẫu phiếu nghiệm thu.

Kiểm tra thép hình khi giao hàng không chỉ là đếm đủ số cây H, I, U, V trên xe. Người nhận cần đối chiếu PO/bản vẽ → mã tiết diện → kích thước và dung sai → số cây, chiều dài → kg/m hoặc phiếu cân → tình trạng bề mặt → heat/lô và MTC, sau đó mới phân loại đạt, chờ xác minh hoặc không phù hợp. Một chuyến có thể đủ tổng 32 cây nhưng thiếu đúng mã cần lắp dựng; hàng đã dỡ không đồng nghĩa đã nghiệm thu đạt. Dưới đây là checklist 7 bước và ví dụ để lập phiếu nhận hàng có thể kiểm chứng.
Chuẩn bị gì trước khi xe thép hình tới công trình?
| Tài liệu/điều kiện | Dùng để kiểm |
|---|---|
| PO và BOQ mới nhất | Mã H/I/U/V, kích thước đầy đủ, mác, số cây, chiều dài, số kg nếu có |
| Bản vẽ và revision | Đúng vị trí sử dụng, phiên bản và thay đổi đã duyệt |
| Tiêu chuẩn sản phẩm/dung sai | Tên tiêu chuẩn, edition, phương pháp lấy mẫu và giới hạn được chấp thuận |
| Lệnh gọi hàng và lịch xe | Đúng chuyến, cổng nhận, nơi kê và người chịu trách nhiệm |
| Phiếu giao, bảng kê lô, MTC | Số bó, heat/lot, nhà sản xuất và chứng thư bắt buộc theo PO |
| Người và dụng cụ kiểm | Phân công kiểm đếm, đo kích thước và giải quyết sai khác; dụng cụ phù hợp |
Nếu công trường chưa có một bảng chuẩn bị chung, có thể dùng checklist nhận thép tại công trình làm mẫu tổng quát. Không cần chờ xe đến mới hỏi phiên bản bản vẽ, loại chứng thư hoặc điều kiện cẩu dỡ. Việc nâng, kê chèn và tháo bó phải tuân theo phương án an toàn của đơn vị có chuyên môn; kiểm hàng chỉ thực hiện khi vật tư đã ổn định.
Quy trình 7 bước kiểm tra thép hình khi giao hàng
Bước 1: Nhận diện đúng H, I, U, V và mã tiết diện
Đối chiếu ký hiệu trên PO với phiếu giao, tem bó, nhãn thép và mặt cắt. Chữ “H200” hoặc “U100” đơn lẻ chưa đủ: cần chiều cao, rộng cánh/cạnh, dày bụng/cánh, chiều dài, mác thép và tiêu chuẩn khi có. H và I có hình dạng gần nhau nhưng không tự thay thế; thép U cán nóng cũng khác xà gồ C tạo hình nguội. Chưa rõ ký hiệu thì dùng cách đọc mã quy cách H/I/U/V trước khi nhận là đúng hàng.
Bước 2: Khóa tiêu chuẩn rồi đo kích thước và dung sai
Trình tự là mã profile → tiêu chuẩn sản phẩm/mác → tiêu chuẩn kích thước và edition → giới hạn → cách đo → kết quả. Thép H/I thường cần kiểm chiều cao H, rộng cánh B, dày bụng tw, dày cánh tf, chiều dài và hình dạng; với U/V cần áp hình học tương ứng. Đừng tự dùng một giá trị “±2 mm” cho mọi thép hình hoặc coi số đo thấp hơn danh nghĩa là hàng sai ngay.
JSA – JIS G 3192:2024 công bố phạm vi kích thước, hình dạng, khối lượng và sai lệch cho thép hình cán nóng, tùy tiêu chuẩn sản phẩm liên quan. ASTM A6/A6M-26a quy định những yêu cầu chung cho một nhóm thép kết cấu cán, không thay mác thép hoặc toàn bộ yêu cầu riêng của PO. Khi đo sát giới hạn, ghi vị trí đo, thiết bị, đơn vị và điều khoản giới hạn; nếu không có cơ sở chấp nhận, giữ trạng thái chờ. Xem hướng dẫn đo dung sai thép hình chi tiết.
Bước 3: Đếm số cây và chiều dài theo từng dòng PO
Đếm theo mã và chiều dài thực giao, không chỉ cộng tổng cây của các bó. Phiếu nhận nên ghi PO đặt, đã gọi chuyến này, thực đến và số cây đúng mã. Nếu PO là 20 cây H-A và 12 cây U-B nhưng xe đưa 18 cây H-A và 14 cây U-B, đủ 32 cây về tổng nhưng thiếu 2 cây H-A, thừa 2 cây U-B. Không tự lấy U-B bù cho H-A, dù barem hoặc giá trị tiền hàng có thể tương đương.
Bước 4: Kiểm kg/m, barem hoặc phiếu cân theo hợp đồng
Nếu PO mua theo cây, kiểm kg/m danh nghĩa của đúng tiết diện và số cây; nếu mua theo cân thực, đối chiếu phiếu cân đúng xe/chuyến, khối lượng gross–tare–net, hàng đi kèm và điều kiện cân. Khối lượng dự tính = kg/m × chiều dài × số cây là số kiểm chéo theo barem, không tự bằng số cân thực hoặc là kết luận dung sai. Đừng ký “đủ kg” khi chưa biết hai bên chốt barem hay cân thật. Xem hướng dẫn mua thép hình theo kg hay cây.
Bước 5: Kiểm bề mặt, độ thẳng và hư hỏng khi vận chuyển
Chụp tình trạng bó và thanh trước khi dỡ, sau đó kiểm tại vị trí kê an toàn: móp cánh, va đập mép, cong/vặn, vết nứt đáng ngờ, rỉ hoặc hư lớp phủ nếu có yêu cầu. Ảnh là chứng cứ hiện trạng, không thay phép đo. Rỉ bề mặt nhẹ không tự động đồng nghĩa không phù hợp; ngược lại cong/vặn đáng kể không được tự nắn hay hàn sửa để dùng kết cấu. Đối chiếu giới hạn và quyết định của người kiểm kỹ thuật đúng thẩm quyền.
Bước 6: Đối chiếu heat/lô, C/O và MTC đúng hàng giao
Nối được PO → phiếu giao → nhãn bó/cây → heat/lot → MTC. Một xe có thể chứa nhiều heat; khi cắt/chia bó phải có dữ liệu chuyển mã để truy ngược lô gốc. C/O về xuất xứ không thay chứng thư thử cơ tính/hóa học, và MTC không chứng minh mọi cây đã đo đúng kích thước. BSI – BS EN 10204:2004 nêu các loại chứng từ kiểm tra vật liệu; chọn Type theo yêu cầu hợp đồng, không tự đòi 3.2 cho tất cả dự án. Thực hiện theo cách kiểm CO/CQ, MTC và heat/lô thép hình.
Bước 7: Lập phiếu và phân loại trước khi ký nhận
Tách đã đến về vật lý khỏi đã kiểm đạt, chờ xác minh và không phù hợp. Phiếu giao, phiếu cân và biên bản nghiệm thu có thể mang ý nghĩa khác nhau tùy nội dung biểu mẫu/hợp đồng; phải đọc câu xác nhận trước khi ký. Nếu sai rõ mã, thiếu số cây hoặc sai hồ sơ, giữ chứng cứ/biên bản và chuyển đúng người có thẩm quyền; không mặc định ký ghi nhận xe đến nghĩa là chấp nhận mọi chỉ tiêu chất lượng.
Ví dụ 32 cây: đủ tổng nhưng thiếu đúng mã
Ví dụ giả định giữ từ bài gốc: PO đặt 20 cây H-A và 12 cây U-B. Xe giao 18 cây H-A và 14 cây U-B. Trong 18 H-A, có 15 cây đã kiểm đạt và 3 cây đang chờ đối chiếu heat/MTC. Trong 14 U-B có 12 cây đúng đơn và đạt kiểm nhận, 2 cây thừa đang chờ phương án xử lý, chưa được thêm vào PO.
| Dòng PO | Đặt mua | Thực đến | Đạt theo PO | Vấn đề còn lại |
|---|---|---|---|---|
| H-A | 20 | 18 | 15 | Thiếu giao vật lý 2; 3 đã đến chờ MTC |
| U-B | 12 | 14 | 12 | Thừa 2, không tự chuyển thành hàng đạt PO |
| Tổng | 32 | 32 | 27 | 3 chờ MTC + 2 thừa; thiếu 2 H-A |
32 cây đã đến ≠ 32 cây đã nghiệm thu đúng PO. Có 27 cây đã đạt theo phạm vi kiểm, 3 cây H-A chờ và 2 cây U-B thừa. Riêng H-A, 20 đặt − 18 đến = thiếu thực tế 2 cây; còn 20 đặt − 15 đạt = 5 cây chưa nghiệm thu, bao gồm 2 chưa giao và 3 đang chờ. Không yêu cầu giao bù cả 5 khi chưa xác minh 3 cây hiện có. Tham khảo cách lập biên bản giao sai quy cách và cách đối soát thiếu cây, tấm hoặc kg.
Mẫu phiếu kiểm nhận thép hình H/I/U/V
| Trường cần ghi | Nội dung |
|---|---|
| Thông tin chuyến | Ngày giờ, kho/công trình, biển xe, phiếu giao, PO, bản vẽ/revision |
| Nhận diện vật tư | Mã H/I/U/V đầy đủ, mác/tiêu chuẩn/edition, chiều dài, mã bó/heat |
| Đếm và đối soát | Số PO và đã gọi, đã đến, đã đạt, đang chờ, giao thừa hoặc còn thiếu |
| Kiểm kích thước | H, B, tw, tf và các mục cần đo; giới hạn, vị trí, dụng cụ, số mẫu |
| Khối lượng | Barem kg/m hay phiếu cân đúng cơ sở PO, giấy cân và phép đối chiếu |
| Bề mặt và chứng thư | Ảnh hiện trạng, nhãn heat/lô, số MTC, trang thử và nguồn xác minh |
| Quyết định | Đạt/chờ/không phù hợp; người phụ trách, hạn bổ sung chứng cứ và chữ ký đúng phạm vi |
Có thể ghi ngắn: “Đã đến 32 cây; 27 cây đạt theo phạm vi kiểm, 3 cây H-A chờ MTC, 2 cây U-B thừa, còn thiếu giao 2 cây H-A theo dòng PO; biên bản ghi riêng từng trạng thái”. Đây chỉ là mẫu câu minh họa, không phải biên bản đã thực hiện hoặc mẫu bắt buộc theo pháp luật. Giữ nguyên chứng từ gốc, số ảnh và đầu mối chịu trách nhiệm.
Khi nào giữ hàng chờ thay vì kết luận sai ngay?
| Tình huống | Trạng thái phù hợp | Cách tiếp theo |
|---|---|---|
| Thiếu MTC bắt buộc hoặc nhãn heat chưa khớp | Chờ truy xuất | Yêu cầu hồ sơ đúng heat và xác minh nhà phát hành |
| Đo sát giới hạn nhưng dụng cụ/chỗ đo chưa chắc | Chờ kiểm lại | Chốt phương pháp, kế hoạch mẫu và người đo |
| Hơi cong, rỉ hoặc dấu va đập chưa đối chiếu chuẩn | Chờ đánh giá | Chụp ảnh, đo và xét giới hạn đúng sản phẩm |
| Khác rõ tiết diện/mác sau đối chiếu đầy đủ | Không phù hợp | Biên bản, đổi/trả hoặc phương án kỹ thuật được phê duyệt |
| Đã đủ chứng từ và đạt phép kiểm trong phạm vi | Đạt theo thẩm quyền | Cho giải phóng theo quy trình dự án |
Đối với thép cán nóng, có thể kiểm phạm vi từ JSA JIS G 3192:2024 và ASTM A6/A6M-26a; nếu chứng từ chưa rõ Type, tra BS EN 10204:2004 của BSI. Các nguồn này phải được đọc đúng phạm vi và phiên bản trên PO, không thay tiêu chuẩn vật liệu, biện pháp thiết kế hoặc quyết định kỹ thuật của dự án.
Checklist trước khi xe rời công trình
- Đã khớp H/I/U/V và tiết diện, mác, tiêu chuẩn với đúng dòng PO.
- Đã đếm từng mã/cây, kiểm chiều dài và ghi chuyến gọi thực tế.
- Đã đo quy cách theo tiêu chuẩn/edition và phương pháp chấp thuận.
- Đã kiểm barem, kg/m hoặc phiếu cân đúng hình thức thanh toán.
- Đã chụp tình trạng bề mặt, cong/vặn và mã bó/heat.
- Đã ghép chứng thư MTC, C/O nếu bắt buộc và trạng thái truy xuất.
- Đã tách đạt/chờ/sai, ghi hàng thiếu/thừa cùng người và cách xử lý.
Câu hỏi thường gặp
Có cần đo tất cả cây thép hình trên xe không?
Không có quy tắc chung. Số mẫu/điểm đo cần theo hợp đồng, tiêu chuẩn và kế hoạch kiểm; đo khảo sát vài cây không tự đại diện toàn lô.
Có MTC rồi thì còn phải đo thép thật không?
Có nếu kế hoạch kiểm nhận yêu cầu. Chứng thư thử nghiệm không thay việc kiểm đúng tiết diện, chiều dài, số cây và tình trạng thực giao.
Đủ tổng 32 cây thì ký đủ PO được không?
Không khi cơ cấu mã khác PO. Trong ví dụ H-A thiếu vật lý 2, U-B thừa 2 và 3 H-A đang chờ; cần ghi rõ từng trạng thái.
Thép hơi cong hoặc nhỏ hơn danh nghĩa chắc là lỗi?
Chưa thể kết luận nếu chưa đối chiếu đúng tiêu chuẩn, vị trí đo, phương pháp và dung sai áp dụng.
Mua theo cân thực thì có thể bỏ đếm cây không?
Không nên tự bỏ. Nếu số cây/chiều dài/mã hàng còn là cam kết theo PO hoặc nhu cầu thi công, vẫn cần đối chiếu số lượng theo mã.
Kết luận
Để kiểm tra thép hình khi giao hàng đúng, làm đủ bảy bước từ PO đến phiếu kiểm: nhận diện đúng tiết diện, kiểm dung sai có căn cứ, đếm theo mã, đối chiếu khối lượng, ghi hiện trạng, nối heat/MTC và phân loại trước khi ký. Bản ghi cần cho thấy đã đến bao nhiêu, đã đạt bao nhiêu và còn vướng việc gì; tránh dùng tổng số cây hoặc một chứng thư để bỏ qua sai quy cách.
Minh bạch nội dung
Tác giả & người kiểm duyệt
Bài viết được tách rõ vai trò chuyên môn và vai trò review để người đọc dễ kiểm chứng thông tin trước khi liên hệ báo giá.
Tác giả chuyên môn
Đạt Phạm
Phụ trách nội dung kỹ thuật về thép và vật liệu xây dựng
Các bài viết do Kỹ sư Đạt Phạm biên soạn nhằm giúp khách hàng hiểu đúng về chủng loại thép, cách đọc thông số kỹ thuật, cách đối chiếu quy cách thực tế và các yếu tố ảnh hưởng đến báo giá thép tại từng thời điểm. Thông tin giá và tồn kho cần được xác nhận trực tiếp với Đông Dương SG trước khi đặt hàng.
Lưu ý minh bạch: Giá thép, tồn kho, quy cách và thời gian giao hàng có thể thay đổi theo thị trường. Người đọc nên liên hệ Đông Dương SG để xác nhận thông tin trước khi đặt hàng.
Bảng giá thép xây dựng Liên hệ xác nhận báo giá