Tôn lạnh là gì?
Tôn lạnh thường là thép lá phủ hợp kim nhôm-kẽm, dùng cho mái che, vách, kho và công trình khi đáp ứng thiết kế. Trên trang này có 5 lựa chọn độ dày danh nghĩa 0,30–0,50 mm (3–5 dem); 1 dem = 0,1 mm. Độ dày không tự cho biết lớp mạ, kiểu sóng, tuổi thọ hay khả năng chịu tải. Tôn lạnh không màu khác với tôn lạnh có lớp sơn màu; cần xác nhận đúng cấu tạo khi mua.
Thông số kỹ thuật cần xác nhận
| Thông số | Cần xác nhận |
|---|---|
| Độ dày | Độ dày danh nghĩa và độ dày đo thực tế |
| Kiểu sóng | Số sóng, bước sóng và chiều cao sóng |
| Khổ hữu dụng | Phần rộng thực tế sau khi chồng mí |
| Chiều dài cắt | Cắt theo kích thước mái hoặc vách |
| Lớp mạ | Loại nền mạ và yêu cầu bề mặt |
BMT hay TCT? Khi so báo giá, cần hỏi độ dày ghi trên bảng là thép nền trước mạ (BMT) hay tổng chiều dày gồm lớp phủ (TCT), đồng thời xác nhận cách đo và dung sai theo đúng lô. Chỉ khi có chứng từ mới đối chiếu mã lớp mạ, chẳng hạn ký hiệu AZ; không tự suy ra AZ100/AZ150 hoặc khối lượng lớp phủ từ 5 lựa chọn.
Đối chiếu nguồn kỹ thuật: TCVN 13027:2022 (thay TCVN 7470:2005) và ASTM A792/A792M-25a dành cho dòng thép thuộc phạm vi từng tiêu chuẩn. Đây không phải chứng nhận của sản phẩm đang bán; nhà cung cấp cần xác nhận tiêu chuẩn, lớp mạ và tài liệu của lô giao.
Cách đọc G550 AZ150S: Đây là ví dụ ký hiệu trong TCVN 13027:2022. G550 là cấp thép theo cơ tính; AZ150 biểu thị mức khối lượng lớp phủ nhôm-kẽm tối thiểu 150 g/m² tính chung hai mặt theo phép thử ba điểm; S chỉ bề mặt được cán là. Không mặc định hàng đang bán mang ký hiệu này.
Quy cách và cách chọn độ dày
| Độ dày | Khi đưa vào BOQ cần kiểm thêm |
|---|---|
| 0,30 mm | Kiểu sóng, khổ hữu dụng, chiều dài tấm và khoảng cách xà gồ theo thiết kế |
| 0,35 mm | Độ dày thực đo, tải gió, chiều dài tấm và điều kiện vận chuyển |
| 0,40 mm | Khổ hữu dụng, phương án bắt vít, khoảng cách gối đỡ và phụ kiện mái |
| 0,45 mm | Khối lượng tấm, chiều dài cắt, phương án nâng lên mái và độ võng cho phép |
| 0,50 mm | Khối lượng, thiết bị nâng hạ, kết cấu đỡ và yêu cầu dự án |
Không chọn độ dày chỉ theo tên 0,30–0,50 mm hoặc suy đoán loại mỏng chỉ dùng được mái phụ. Cần đối chiếu tải gió, khoảng cách xà gồ, chiều dài nhịp, kiểu sóng, vít liên kết và hướng dẫn từ bản vẽ/nhà sản xuất. Hiệu quả chống nóng còn phụ thuộc lớp phủ, màu bề mặt, kết cấu cách nhiệt và thông gió; không thể mặc định mọi loại tôn lạnh đều làm mái mát hơn tôn kẽm.
Cách tính và so sánh báo giá
Giá/m² hữu dụng = giá/mét dài ÷ khổ hữu dụng (m); diện tích hữu dụng = khổ hữu dụng × chiều dài tấm. Phải phân biệt khổ tổng với khổ còn lại sau chồng mí.
Ví dụ giả định: Báo giá 75.000 đồng/mét dài, khổ hữu dụng 1,00 m tương đương 75.000 đồng/m²; nếu khổ hữu dụng 0,90 m thì khoảng 83.333 đồng/m². Đây không phải đơn giá hiện hành. Khi so sánh phải cùng cơ sở BMT/TCT, lớp mạ, kiểu sóng, quy cách, VAT, cắt tấm, phụ kiện và điều kiện giao.
Vì sao cùng 0,45 mm nhưng báo giá khác? Vì độ dày danh nghĩa chưa nói hết cấu hình: có thể khác BMT/TCT, cấp thép, lượng mạ, thương hiệu, khổ hữu dụng, kiểu sóng hoặc điều kiện giao. Hãy yêu cầu hai bên ghi cùng đơn vị và thông số trước khi chọn báo giá thấp hơn.
Cắt tấm và mẫu yêu cầu báo giá
Nên chia mái theo từng khu vực, tính phần chồng mí, mái đua, chỗ giao mái và hao hụt để lập số tấm × chiều dài cần cắt. Ví dụ giả định: 20 tấm dài 4,20 m và 12 tấm dài 3,60 m là 127,2 mét dài trước hao hụt, không phải 127,2 m².
Mẫu gửi nhà cung cấp: “Cần báo tôn lạnh 0,45 mm; vui lòng xác nhận BMT/TCT, loại và lượng mạ, kiểu sóng, khổ hữu dụng, 20 tấm × 4,20 m + 12 tấm × 3,60 m; báo rõ giá/đơn vị, VAT, phí cắt, vít/phụ kiện, vận chuyển, nơi giao và chứng từ nếu dự án yêu cầu.” Khả năng cắt, lịch giao và giá phải được bên bán xác nhận.
Kiểm tra khi nhận hàng
- Đối chiếu số tấm, độ dày danh nghĩa, nhãn cuộn/mã lô và chứng từ đã thống nhất.
- Đo mẫu ở nhiều vị trí phù hợp; so với cơ sở BMT/TCT và dung sai của đúng lô.
- Kiểm khổ tổng, khổ hữu dụng, bước/chiều cao sóng, chiều dài cắt và mép tấm.
- Kiểm móp, trầy, cong, gỉ trắng; kê cao, giữ khô, không để nước đọng giữa các tấm.
Đo độ dày không đủ xác nhận AZ75/AZ150. Số đo tổng chiều dày không thay thế kết quả xác định khối lượng lớp mạ. Nếu công trình yêu cầu mã AZ cụ thể, cần đối chiếu nhãn lô, hồ sơ nhà sản xuất và kết quả thử theo phương pháp phù hợp như thử khối lượng lớp phủ quy định trong TCVN 13027:2022; không kết luận chỉ từ thước đo tại công trường.
Hướng dẫn chọn và đặt hàng
Xem danh mục Tôn/Xà gồ và Tôn màu để chọn nhóm hàng; đối chiếu so sánh tôn kẽm, tôn lạnh và tôn màu khi cần phân biệt nền mạ và lớp sơn. Để tính số tấm và hao hụt, đọc cách tính diện tích tôn lợp mái và hao hụt; trước khi liên hệ lấy giá, sử dụng checklist hỏi báo giá xà gồ, tôn để chuẩn bị yêu cầu đầy đủ.

