Vì sao cùng quy cách mà giá xà gồ, tôn vẫn chênh?
Lý do giá xà gồ và tôn chênh dù cùng tên quy cách: so BMT/TCT/APT, kg/m, khổ phủ hữu dụng, phụ kiện và tổng tiền giao; có 2 ví dụ tính và mẫu RFQ.

Vì sao cùng quy cách mà giá xà gồ, tôn vẫn chênh nhau? Bởi các tên ngắn như “xà gồ C150”, “Z200” hoặc “tôn màu 4 dem” thường chưa mô tả đầy đủ vật tư. Hai bên có thể đang chào hình học, độ dày thép nền, mác, lớp mạ/sơn, khổ tôn hữu dụng, cách tính khối lượng, gia công và phạm vi giao hàng khác nhau. Ngay cả khi hàng hóa đã tương đương về kỹ thuật, tổng tiền nhận tại công trình vẫn có thể chênh do xe, cẩu, phụ kiện và điều kiện thanh toán.
Cách so nhanh: Bước 1, khóa đúng mã vật tư và bản vẽ; bước 2, đưa đơn giá về đồng/kg hoặc đồng/mét với xà gồ và đồng/m² diện tích phủ hữu dụng hoặc tổng số tấm với tôn; bước 3, cộng chi phí gia công, VAT, phụ kiện và giao hạ chưa bao gồm; bước 4, kiểm hiệu lực báo giá, chất lượng và khả năng giao. Không được thay BMT, mác, kiểu sóng hay lớp phủ của thiết kế chỉ vì một phương án rẻ hơn.
1. Cùng tên C150, Z200 hoặc “tôn 4 dem” chưa chắc cùng quy cách
Đối với xà gồ C/Z/U, một mã rút gọn có thể mới nói chiều cao bụng, chưa ghi chiều rộng từng cánh, mép gấp, bán kính góc, BMT, mác thép, lớp phủ, chiều dài và lỗ đột. Cùng gọi C150 nhưng khác cánh hoặc chiều dày nền thì không nên so trực tiếp giá/cây hay kg/m; đặc tính chịu lực cũng không thể tự coi tương đương. Xem cách đọc quy cách xà gồ C, Z, U và bản đồ lỗ.
Với tôn mái và tôn vách, phải ghi thêm biên dạng sóng, chiều cao sóng, khổ nguyên tấm, khổ phủ hữu dụng sau lắp, chiều dài cắt, vật liệu nền, hệ sơn và phụ kiện. Cùng tên “tôn 5 sóng” không xác nhận cùng khổ phủ hoặc khả năng thay lắp, nhất là khi phương án liên kết hay độ dốc mái khác nhau.
| Nhóm hàng | Thông số bắt buộc so cùng | Nếu còn thiếu thì hỏi gì? |
|---|---|---|
| Xà gồ | Mặt cắt đầy đủ, BMT, mác, lớp phủ, chiều dài, khối lượng và sơ đồ lỗ | Catalogue/bản vẽ, kg/m, tiêu chuẩn, dung sai, giá cắt–đột và phụ kiện |
| Tôn mạ/tôn màu | BMT, nền mạ, hệ sơn (nếu có), kiểu sóng, khổ phủ, chiều dài | Đang báo BMT/TCT/APT? Khổ hữu dụng bao nhiêu? Báo theo mét dài hay m² nào? |
| Giao hàng | Cùng địa chỉ, số chuyến, thời gian, điều kiện xe/cẩu và thuế | Đơn giá đã gồm VAT, vận chuyển, hạ hàng, phụ kiện và phí chia đợt chưa? |
2. BMT, TCT và APT: khác cơ sở đo sẽ làm giá khác
BMT là độ dày thép nền; TCT trong hệ tài liệu tôn mạ kim loại thường là chiều dày sau lớp phủ kim loại; APT là chiều dày sau khi sơn hoàn thiện. Cách dùng thuật ngữ phải kiểm theo catalogue và tiêu chuẩn của đúng sản phẩm. Không đối chiếu BMT 0,40 mm trên báo giá A với số đo tổng thành phẩm 0,40 mm trên báo giá B rồi cho rằng hai vật tư giống nhau. Cũng không quy đổi bằng một mức cộng hoặc trừ lớp phủ cố định cho mọi loại hàng.
Chẳng hạn, bảng thông số sản phẩm của LYSAGHT Việt Nam trình bày cả cặp APT/BMT cho tôn màu và TCT/BMT cho một số dòng tôn mạ. Các giá trị trong catalogue thuộc từng sản phẩm cụ thể, không phải bảng tính quy đổi “dem” chung cho thị trường. Khi có tranh cãi về độ dày, đối chiếu chính xác loại chỉ số, phương pháp đo và dung sai; tham khảo cách đo độ dày tôn đúng bằng panme.
3. Mác thép, lớp mạ và hệ sơn tác động đến giá và độ phù hợp
Hai tấm cùng màu hoặc hai cây xà gồ cùng chiều cao có thể dùng thép nền khác mác/cấp bền, độ dày, lớp phủ kẽm hoặc hợp kim nhôm–kẽm và hệ sơn khác nhau. Tên thương mại, màu sơn hay vẻ sáng bề mặt không chứng minh được cấp mác, khối lượng lớp phủ, tuổi thọ hoặc khả năng chịu môi trường ăn mòn. Yêu cầu đơn vị chào ghi rõ hãng và mã sản phẩm nếu có chỉ định, tiêu chuẩn, mác, lớp phủ và hồ sơ chất lượng theo lô khi hợp đồng yêu cầu.
Đặc biệt với hạng mục chịu tải, việc hạ BMT hoặc thay mác để giảm tiền phải được người có thẩm quyền kỹ thuật đánh giá/phê duyệt trước, kể cả khi bên chào cho rằng hàng vẫn “tương đương”. Không suy khả năng chịu lực của xà gồ từ giá hay khối lượng một mình.
4. Ví dụ 1: so giá xà gồ theo mét dài và kg trên cùng một BOQ
Ví dụ hoàn toàn giả định, không phải báo giá thực tế: cùng một xà gồ đã được xác nhận đúng mặt cắt, mác, BMT, lớp phủ và yêu cầu lỗ; BOQ cần 40 cây dài 6 m, đơn trọng đã được hai bên xác nhận 4,50 kg/m. Tổng chiều dài = 40 × 6 = 240 m; tổng khối lượng quy đổi = 240 × 4,50 = 1.080 kg. Giả định các đơn giá và phụ phí trong bảng đã bao gồm các khoản thuế áp dụng, không có chi phí khác ngoài bảng.
| Chỉ tiêu giả định | Báo giá A | Báo giá B |
|---|---|---|
| Đơn vị chào | 58.000 đồng/m | 12.700 đồng/kg |
| Tiền vật tư cùng BOQ | 240 × 58.000 = 13.920.000 đồng | 1.080 × 12.700 = 13.716.000 đồng |
| Vận chuyển/bốc dỡ còn phải cộng | 300.000 đồng | 650.000 đồng |
| Tổng đến điểm giao | 14.220.000 đồng | 14.366.000 đồng |
Ở ví dụ này, B có tiền vật tư thấp hơn 204.000 đồng, nhưng sau khi cộng giao nhận lại cao hơn A 146.000 đồng. Kết luận chỉ đúng theo những giả định đã khóa; trên thực tế còn cần kiểm báo giá có tính lỗ đột, xử lý mép, phụ kiện, phương pháp xác định kg và điều kiện giao hay không. Không áp mức đơn trọng minh họa 4,50 kg/m cho mọi cây C150.
5. Ví dụ 2: tôn giá/mét dài thấp hơn nhưng chi phí phủ mái cao hơn
Giá theo mét dài tôn phải đi cùng khổ phủ hữu dụng. Phần chồng mí không tạo ra toàn bộ diện tích che phủ theo khổ tấm nguyên. Tài liệu LYSAGHT về cách tính số tấm mái phân biệt rõ chiều rộng nguyên tấm và chiều rộng phủ sau chồng mí, đồng thời hướng dẫn làm tròn số tấm. Chỉ dùng số khổ hữu dụng của đúng biên dạng và hướng dẫn lắp đặt đã được thiết kế chấp nhận.
Ví dụ giả định: một mặt mái chữ nhật rộng 12 m, chiều dài theo dốc 10 m; giả định mỗi tấm được cắt dài trọn 10 m, không có lỗ xuyên mái, không cần nối đầu, không xét mái đua hoặc phần hao hụt cắt. Hai phương án có cùng yêu cầu vật liệu được phê duyệt nhưng khác biên dạng và khổ phủ; chỉ được thay thế nếu thiết kế, liên kết và điều kiện thoát nước phù hợp. Đơn giá nêu dưới đây đã gồm thuế giả định, chưa tính phụ kiện, vận chuyển và công lắp.
| Chỉ tiêu giả định | Tôn A | Tôn B |
|---|---|---|
| Khổ phủ hữu dụng | 1,00 m | 0,90 m |
| Giá mỗi mét dài | 90.000 đồng | 84.000 đồng |
| Số tấm cần phủ hết chiều ngang 12 m | 12 ÷ 1,00 = 12 tấm | Làm tròn lên 12 ÷ 0,90 = 14 tấm |
| Tổng mét dài tôn cần mua | 12 × 10 = 120 m | 14 × 10 = 140 m |
| Tiền tôn | 10.800.000 đồng | 11.760.000 đồng |
Dù B rẻ hơn 6.000 đồng/mét dài, theo phương án xếp giả định tổng tiền vật tư lại cao hơn 960.000 đồng vì cần 14 tấm thay vì 12. Số tấm và chi phí thực tế còn phụ thuộc khổ phủ do nhà máy công bố, điểm chồng nối, mép mái, độ dốc, hướng lắp, chiều dài vận chuyển, cắt mái và phụ kiện. Không lấy phép tính này để khẳng định một profile cụ thể luôn đắt hay rẻ hơn profile khác.
6. Gia công, phụ kiện, giao hàng và thời hạn giá tạo thêm chênh lệch
Với xà gồ, giá chỉ cung cấp cây thô khác với giá đã cắt theo từng mã, đột lỗ, đánh dấu, xử lý mép và kèm bu lông, cleat, bridging. Đặc biệt với Z nối chồng, phần lap và sơ đồ liên kết phải theo bản vẽ được duyệt. Với mái tôn, giá tấm chưa chắc có vít, úp nóc, diềm, flashing, máng xối, cách nhiệt và phần chống dột.
Giao hàng còn có thể khác về kho xuất, chiều dài xe chở, số chuyến, cẩu hạ, vị trí dỡ, hạn chế giờ/đường vào, giao nhiều đợt và thời hạn chốt đơn. Một mức giá trên bảng chưa chứng minh còn hiệu lực, còn hàng hoặc bên bán có thể giao đúng ngày; cần xác nhận bằng văn bản. Nếu báo giá ghi “đã gồm VAT”, yêu cầu thể hiện cách áp dụng thuế theo từng hàng hóa/dịch vụ; không cộng trùng khoản đã gồm. Xem cách tính tổng chi phí giao thực tế.
7. Bảng chuẩn hóa trước khi chọn nhà cung cấp xà gồ, tôn
| Hạng mục | Cần khóa cùng điều kiện | Đầu ra để so được |
|---|---|---|
| Quy cách xà gồ | C/Z/U, bụng, cánh, lip, BMT, mác, lớp phủ, cut list, lỗ, kg/m | Giá trên cùng số cây/mét/kg và cùng gia công |
| Quy cách tôn | BMT/TCT/APT theo tài liệu, nền mạ, sơn, biên dạng, khổ phủ, chiều dài | Giá trên cùng BOQ mái và số tấm cần mua |
| Hồ sơ | Catalogue, tiêu chuẩn, chứng từ theo lô nếu hợp đồng yêu cầu | Hàng kỹ thuật tương đương và có thể nghiệm thu |
| Phụ kiện | Vít, lap/cleat/bridging, úp nóc, flashing, máng xối, cách nhiệt | Phạm vi cung cấp đầy đủ, tránh tính thiếu |
| Điều kiện giao | Địa chỉ, xe/cẩu, số chuyến, khung giờ, bao gói và phần hạ hàng | Tổng tiền hàng đến đúng nơi nhận |
| Điều kiện giá | Thuế, đơn vị giá, hiệu lực, thanh toán, đổi trả và hàng thay thế | Chào giá đã xác nhận, không có hạng mục ẩn |
Để gửi yêu cầu báo cùng một phạm vi, tham khảo checklist hỏi báo giá xà gồ–tôn và nhóm sản phẩm tôn lợp, xà gồ để nhận diện các loại hàng. Đây không phải xác nhận giá, tồn kho hoặc năng lực cung ứng tại thời điểm đọc.
8. Mẫu nội dung RFQ để hỏi lại khi hai báo giá chênh nhau
“Đề nghị đối chiếu báo giá theo BOQ và bản vẽ revision đính kèm. Đối với xà gồ, vui lòng xác nhận tiết diện đầy đủ, BMT, mác/lớp phủ, chiều dài, kg/m, vị trí lỗ và giá cắt–đột. Đối với tôn, vui lòng xác nhận BMT/TCT/APT theo catalogue, nền mạ, hệ sơn, biên dạng, khổ phủ hữu dụng, chiều dài và số tấm theo mái. Vui lòng tách rõ vật tư, phụ kiện, VAT, xe/cẩu, giao nhiều đợt, thời hạn giá, chứng từ và điều kiện đổi trả. Mọi mã khác thiết kế xin ghi thành phương án thay thế để xét duyệt riêng.”
Nếu chênh lệch còn lớn sau khi chuẩn hóa, yêu cầu hai bên diễn giải giá theo cùng đơn vị và cùng phạm vi, đồng thời lập bảng sai khác kỹ thuật/thương mại. Không sử dụng đơn giá giả định trong ví dụ của bài này để chốt hợp đồng.
Câu hỏi thường gặp
Cùng C150 thì có so ngay giá mỗi cây được không?
Chưa. Cần cùng chiều cao bụng, hai cánh, mép gấp, BMT, mác, lớp phủ, chiều dài, lỗ và cách xác định khối lượng. Nếu là cấu kiện chịu lực, tính tương đương phải được duyệt kỹ thuật.
Hai báo giá đều ghi tôn 0,45 mm đã là cùng độ dày chưa?
Chưa. Phải kiểm 0,45 mm là BMT, TCT hay APT, cùng tiêu chuẩn/dung sai, nền mạ và hệ sơn. Không suy BMT từ số đo panme trên tôn đã sơn.
Giá tôn/mét dài hay giá/m² hữu dụng đáng so hơn?
Để lập dự toán phủ mái, giá theo khổ phủ và số tấm thực sự phải mua phù hợp hơn. Vẫn cần chiều dài từng tấm, hao hụt, phụ kiện, VAT và giao hàng; không chỉ nhân giá/m² rồi kết luận.
Báo giá rẻ hơn có chắc tiết kiệm hơn khi giao công trình?
Không. Xét tổng chi phí trên cùng vật tư đã được chấp nhận, cùng số lượng, gia công, phụ kiện, vận chuyển, bốc dỡ và điều kiện nghiệm thu. Nếu một phương án không đạt thiết kế, không nên so giá như hàng thay thế hợp lệ.
Kết luận
Chênh lệch giá xà gồ, tôn chỉ có ý nghĩa khi đã đưa hai chào giá về cùng vật tư – cùng tiêu chuẩn – cùng đơn vị – cùng phạm vi giao. Với xà gồ hãy kiểm tiết diện, BMT và kg/m; với tôn hãy khóa độ dày đúng định nghĩa và khổ phủ hữu dụng. Sau đó mới cộng phụ kiện, gia công, thuế và chi phí đến nơi nhận. Những thay đổi ảnh hưởng thiết kế cần được phê duyệt kỹ thuật trước khi đặt mua.
Minh bạch nội dung
Tác giả & người kiểm duyệt
Bài viết được tách rõ vai trò chuyên môn và vai trò review để người đọc dễ kiểm chứng thông tin trước khi liên hệ báo giá.
Tác giả chuyên môn
Đạt Phạm
Phụ trách nội dung kỹ thuật về thép và vật liệu xây dựng
Các bài viết do Kỹ sư Đạt Phạm biên soạn nhằm giúp khách hàng hiểu đúng về chủng loại thép, cách đọc thông số kỹ thuật, cách đối chiếu quy cách thực tế và các yếu tố ảnh hưởng đến báo giá thép tại từng thời điểm. Thông tin giá và tồn kho cần được xác nhận trực tiếp với Đông Dương SG trước khi đặt hàng.
Lưu ý minh bạch: Giá thép, tồn kho, quy cách và thời gian giao hàng có thể thay đổi theo thị trường. Người đọc nên liên hệ Đông Dương SG để xác nhận thông tin trước khi đặt hàng.
Bảng giá thép xây dựng Liên hệ xác nhận báo giá