Nên mua thép hình theo kg hay theo cây? Cách quy đổi
Nên mua thép hình theo kg hay theo cây? Công thức kg/m → kg/cây, ví dụ so 10 cây dài 12 m, phân biệt barem với cân thực và bảng tính tổng chi phí giao.

Nên mua thép hình theo kg hay theo cây? Nếu công trình cần đúng số thanh và chiều dài để lắp dựng, chốt theo cây giúp kiểm nhận rõ ràng. Nếu hợp đồng tính theo khối lượng, giá theo kg/tấn thuận tiện để so ngân sách, nhưng phải hỏi kg theo barem danh nghĩa hay kg cân thực. Không có đơn vị nào luôn rẻ hơn: chỉ so được khi hai báo giá cùng mã H/I/U/V, tiết diện đầy đủ, mác, tiêu chuẩn, chiều dài, số cây, VAT và chi phí giao hạ. Trước khi đặt, hãy quy đổi về cùng một cơ sở và so tổng chi phí đến điểm nhận, không chỉ nhìn đồng/kg.
Mua theo cây và theo kg khác nhau ra sao?
| Tiêu chí | Báo giá theo cây | Báo giá theo kg/tấn |
|---|---|---|
| Giá chào | Đồng/cây đúng mã và chiều dài | Đồng/kg hoặc đồng/tấn |
| Giao nhận | Đếm đúng số thanh, từng mã và chiều dài | Kiểm khối lượng theo cơ sở PO; vẫn cần đếm thanh |
| Quy đổi để so | Giá/cây ÷ kg/cây danh nghĩa | Giá/kg × kg/cây danh nghĩa |
| Rủi ro | Thiếu chiều dài, nhầm mã nhưng tổng cây đủ | Không rõ tính theo barem hay cân thực, lẫn nhiều mã trên cùng phiếu cân |
| Thường phù hợp | Đơn nhỏ, cây dài cố định, BOQ thiên về số thanh | Đơn khối lượng lớn hoặc dự toán theo tấn, có phương pháp cân/tra barem rõ |
Hai hình thức có thể dùng đồng thời: PO ghi số cây để kiểm giao, kg danh nghĩa để dự toán và chỉ rõ đơn vị thanh toán có tính ràng buộc. Không tự đổi mác thép hoặc tiết diện vì hai loại có kg/m hay giá gần nhau. Nếu còn nhầm ký hiệu H, I, U, V, xem cách đọc mã thép hình H/I/U/V và bảng phân biệt H, I, U, V trước khi yêu cầu báo giá.
Chốt đúng kg/m từ tiêu chuẩn của từng tiết diện
Kg/m (đơn trọng) là khối lượng danh nghĩa của một mét thép theo đúng profile, series và tiêu chuẩn tương ứng. Tên viết tắt “H300” hay “I200” chưa đủ để tra một trị số duy nhất; dày bụng, dày cánh, bán kính và tiêu chuẩn có thể khác. Hỏi nhà cung cấp mã tiết diện đầy đủ – bảng kg/m – nguồn tra – phiên bản áp dụng. Dữ liệu barem không thay kết quả đo thực tế hoặc xác nhận dung sai.
BSI – BS EN 10365:2026 xác định kích thước và khối lượng danh nghĩa cho các tiết diện I, H và thép U cán nóng thuộc phạm vi tiêu chuẩn. JSA – JIS G 3192:2024 công bố kích thước, khối lượng và sai lệch cho thép hình cán nóng. ASTM A6/A6M-26a là các yêu cầu chung cho nhóm sản phẩm kết cấu cán thuộc phạm vi áp dụng; tiêu chuẩn sản phẩm cụ thể được ưu tiên khi có khác biệt. Không trộn bảng barem JIS, ASTM và EN hoặc tự áp bảng cho thép V hay xà gồ tạo hình nguội ngoài phạm vi.
Công thức quy đổi giá thép hình kg và cây
| Cần tìm | Công thức đúng đơn vị |
|---|---|
| Kg/cây danh nghĩa | Kg/m × chiều dài cây (m) |
| Tổng kg danh nghĩa | Kg/m × chiều dài (m) × số cây |
| Giá/cây từ đơn giá kg | Đồng/kg × kg/cây danh nghĩa |
| Giá/kg quy đổi từ giá cây | Đồng/cây ÷ kg/cây danh nghĩa |
| Đồng/tấn → đồng/kg | Đồng/tấn ÷ 1.000 |
| Tổng tiền đến công trình | Giá vật tư + các khoản VAT, cước, cẩu hạ, gia công chưa có trong giá chào |
Các phép đổi dùng kg/m danh nghĩa chỉ để so trên cùng một cơ sở. Nếu một bên báo “kg cân thực”, phải dùng số net được đo theo hợp đồng để thanh toán; không thể mặc nhiên thay bằng số barem. Khi hàng cắt, khoan, mạ hoặc có đầu thừa, cần quy định tiền phôi, công gia công và phần thừa, không tự lấy kg/m × chiều dài thành phẩm để kết luận số tiền cuối.
Ví dụ 10 cây dài 12 m: báo giá A hay B rẻ hơn?
Ví dụ giả định từ bài gốc, không phải báo giá thị trường: cùng một loại thép hình, cần 10 cây × 12 m, lấy đơn trọng minh họa 30 kg/m. Mỗi cây theo barem là 30 × 12 = 360 kg; 10 cây là 3.600 kg danh nghĩa. Cả hai báo giá được giả định đã gồm các khoản thuế áp dụng; các khoản phí bên dưới là toàn bộ chi phí khác trong ví dụ.
| Chỉ tiêu | Báo giá A: theo cây | Báo giá B: theo kg barem |
|---|---|---|
| Đơn giá vật tư | 5.400.000 đ/cây | 14.800 đ/kg |
| Giá/kg quy đổi | 5.400.000 ÷ 360 = 15.000 đ/kg | 14.800 đ/kg |
| Tiền vật tư 10 cây | 54.000.000 đ | 3.600 × 14.800 = 53.280.000 đ |
| Cước vận chuyển, cẩu hạ | 900.000 đ | 1.800.000 đ |
| Tổng đến điểm nhận | 54.900.000 đ | 55.080.000 đ |
Kết luận khi B tính theo barem: B rẻ hơn A 720.000 đồng tiền thép nhưng lại đắt hơn 180.000 đồng tổng chi phí giao nhận. Nếu chỉ nhìn 14.800 đ/kg thấp hơn 15.000 đ/kg thì chọn nhầm phương án. Cần so cùng điểm giao, phương án xe cho cây 12 m, số chuyến, hạ hàng, VAT và các phí thực sự chưa nằm trong giá; không cộng trùng khoản đã bao gồm.
Nếu B tính theo cân thực, kết quả có thể đảo chiều
Giữ nguyên giả định đơn giá B 14.800 đ/kg và phí giao 1.800.000 đồng, nhưng hợp đồng chuyển sang thanh toán theo kg net cân thực. Giả sử số cân của đúng 10 cây, theo phương pháp đã thỏa thuận, là 3.560 kg: tiền vật tư 3.560 × 14.800 = 52.688.000 đồng; tổng B 54.488.000 đồng. So với A 54.900.000 đồng, B rẻ hơn 412.000 đồng trong kịch bản này.
Điều kiện quan trọng: 3.560 kg là số giả định để minh họa, không phải số cân đo của một lô thật. B không tự nhiên “tiết kiệm” vì thép nhẹ hơn. Muốn nhận hàng phải đủ 10 cây, đúng mã và chiều dài, kiểm kích thước/dung sai theo tiêu chuẩn của PO, cùng chứng từ cân đáng tin cậy; nếu hợp đồng chỉ định trả theo barem thì hóa đơn vẫn phải theo 3.600 kg danh nghĩa, không tự dùng 3.560 kg.
Lập BOQ khi đơn có nhiều mã thép H/I/U/V
Nếu mua nhiều mã, cần tính riêng từng dòng, không gom “13 cây thép hình” rồi lấy một số kg/m trung bình. Ví dụ minh họa thứ hai của bài gốc:
| Mã giả định | Số cây | Chiều dài/cây | Kg/m giả định | Tổng kg danh nghĩa |
|---|---|---|---|---|
| X | 8 | 12 m | 30 | 8 × 12 × 30 = 2.880 kg |
| Y | 5 | 6 m | 16 | 5 × 6 × 16 = 480 kg |
| Tổng | 13 cây | Hai chiều dài khác nhau | Không lấy trung bình | 3.360 kg |
Một báo giá “3,36 tấn thép hình” chưa đủ để ký mua vì có thể thiếu đúng loại X/Y dù tổng cân khớp. Ghi từng dòng: profile, mác thép, tiêu chuẩn, kg/m, chiều dài, số cây, giá, mức gia công và đơn vị thanh toán; nếu thay một mã phải có phê duyệt riêng. Cách tính theo dòng PO cũng giúp quản lý xe, cẩu và cắt phôi khi giao nhiều đợt.
Phân biệt barem và cân thực khi giao hàng
| Hồ sơ/kiểm tra | Mục đích |
|---|---|
| PO, BOQ, bản vẽ mới nhất | Khóa tiết diện, mác, số cây, chiều dài và cơ sở thanh toán |
| Bảng kg/m được chấp thuận | Quy đổi barem đúng từng mã/tiêu chuẩn/edition |
| Phiếu cân gross, tare và net | Tính số khối lượng tịnh của phạm vi hàng được cân; xét điều kiện cân và xe |
| Biên bản đếm/đo và mã bó/heat | Đối chiếu hàng thực đến với dòng PO và chứng thư |
| Biên bản chênh lệch | Tách hàng chờ kiểm, giao thiếu hoặc sai quy cách với sai số cân |
Một phiếu net của xe chở nhiều mã hoặc nhiều đơn hàng không tự phân bổ chính xác cho từng mã nếu thiếu phương pháp tách. Hàng nhẹ hơn barem không mặc định sai tiêu chuẩn hoặc giao thiếu; cần kiểm số cây, kích thước, dung sai, đơn vị thanh toán và chất lượng cân. Khi nghi sai kích thước xem hướng dẫn đối chiếu dung sai thép hình; khi xe đến dùng checklist kiểm thép hình 7 bước và hướng dẫn đối soát CO/CQ, MTC và heat/lô.
Khi nào nên chốt giá theo cây, khi nào theo kg?
| Nhu cầu mua | Hướng chọn và điều kiện |
|---|---|
| Cần đúng số cây và chiều dài để lắp dựng | Báo theo cây tiện hơn nhưng vẫn ghi kg/m và mác/tiêu chuẩn để so giá |
| BOQ theo tấn hoặc lô lớn | Báo theo kg/tấn dễ so hơn; phải khóa barem hay net cân thực |
| Hàng nhiều mã, nhiều đợt, cắt theo bản vẽ | Lập từng dòng BOQ, ghi đơn vị thanh toán và chi phí gia công riêng |
| Bên A theo cây, B theo kg | Quy về cùng kg danh nghĩa để so giá và cộng đủ chi phí tới điểm nhận |
| Hai bên không thống nhất kg danh nghĩa/actual | Chưa chốt PO; yêu cầu sửa rõ đơn vị, chứng cứ cân và cách xử lý sai khác |
Mẫu RFQ và kiểm tra trước khi phát hành PO
- Quy cách: mã H/I/U/V đầy đủ, mác, tiêu chuẩn sản phẩm và edition, kg/m từ tài liệu cụ thể.
- BOQ: số cây, chiều dài từng mã, trọng lượng danh nghĩa dự kiến, phần cắt và phôi thừa.
- Giá: giá/cây, giá/kg hoặc tấn, đơn vị quy đổi tham khảo, tiền vật tư theo từng dòng.
- Thanh toán: theo cây, kg barem hay net cân thực; phương pháp cân và điều kiện giải quyết chênh lệch.
- Tổng giao nhận: VAT đã gồm/chưa gồm, phí vận chuyển, cẩu, bốc xếp, số chuyến và điểm giao.
- Hồ sơ: chứng từ theo heat/lô, MTC/CQ, C/O nếu hợp đồng yêu cầu và biên bản kiểm hàng.
- Điều khoản: hiệu lực báo giá, lịch giao, trách nhiệm giao thiếu/thừa, hàng chờ kiểm và phê duyệt thay thế.
Có thể gửi bên bán: “Đề nghị báo giá theo BOQ cho từng mã thép hình, ghi đủ tiết diện, tiêu chuẩn, kg/m, số cây và chiều dài; cung cấp đơn giá cây và đơn giá kg quy đổi; nêu rõ thanh toán theo barem hay cân thực, thuế và mọi phí đến điểm giao, cùng chứng từ heat/MTC, hiệu lực giá và kế hoạch giao”. Nếu lúc nhận phát sinh chênh số cây hoặc kg, đối chiếu theo quy trình lập biên bản thép giao thiếu; không cộng hàng chờ hoặc hàng chưa gọi vào lượng giao thiếu.
Câu hỏi thường gặp
Giá/cây quy đổi sang giá/kg có dùng luôn để thanh toán không?
Không. Phép chia giá/cây cho kg/cây chỉ để so trên cùng barem; thanh toán thực hiện theo cơ sở PO đã ký.
Cùng H300 nhưng giá/kg khác nhau có chắc một bên đắt hơn?
Chưa chắc cùng tiết diện, dày bụng/cánh, mác, nguồn và tiêu chuẩn. Cần khóa profile đầy đủ và toàn bộ chi phí giao thực tế.
Thép cân nhẹ hơn barem có chắc là thiếu hoặc không đạt?
Không tự kết luận. Kiểm đúng số cây, chiều dài, kích thước/dung sai, dữ liệu barem và phương pháp cân theo hợp đồng.
Mua theo kg có được bỏ đếm số cây không?
Không nếu số cây/chiều dài vẫn là cam kết giao hoặc cần cho thi công. Tổng kg đủ vẫn có thể giao nhầm mã hoặc thiếu thanh.
Giá theo cây thấp hơn có chắc tổng tiền thấp hơn?
Không. Phải quy đổi và cộng đủ vận chuyển, cẩu hạ, gia công, thuế và điều kiện giao, tránh đếm thiếu hoặc tính trùng.
Kết luận
Nên mua thép hình theo kg hay theo cây phụ thuộc cách quản lý BOQ và điều khoản thanh toán, không phụ thuộc một bảng giá có đơn vị nghe rẻ hơn. Hãy lấy đúng kg/m của từng profile, quy đổi về cùng cơ sở, tính tổng chi phí đến điểm nhận và khóa rõ barem danh nghĩa hay net cân thực trước khi ký PO. Với mọi lô, tiếp tục đếm, đo, kiểm heat/MTC và ghi phần chờ xác minh trước khi nghiệm thu.
Minh bạch nội dung
Tác giả & người kiểm duyệt
Bài viết được tách rõ vai trò chuyên môn và vai trò review để người đọc dễ kiểm chứng thông tin trước khi liên hệ báo giá.
Tác giả chuyên môn
Đạt Phạm
Phụ trách nội dung kỹ thuật về thép và vật liệu xây dựng
Các bài viết do Kỹ sư Đạt Phạm biên soạn nhằm giúp khách hàng hiểu đúng về chủng loại thép, cách đọc thông số kỹ thuật, cách đối chiếu quy cách thực tế và các yếu tố ảnh hưởng đến báo giá thép tại từng thời điểm. Thông tin giá và tồn kho cần được xác nhận trực tiếp với Đông Dương SG trước khi đặt hàng.
Lưu ý minh bạch: Giá thép, tồn kho, quy cách và thời gian giao hàng có thể thay đổi theo thị trường. Người đọc nên liên hệ Đông Dương SG để xác nhận thông tin trước khi đặt hàng.
Bảng giá thép xây dựng Liên hệ xác nhận báo giá